Bu sitedeki bilgiler tıbbi tanı ve tedavi amacı taşımamaktadır. Sağlık sorunlarınız için mutlaka hekiminize başvurunuz.

Ana içeriği atla

Anal fistül ameliyatı

Anal fistül ameliyatı — bağırsak ile makat çevresi cilt arasındaki anormal kanalın cerrahi tedavisi.

Anüs ile makat çevresi cilt arasında oluşan iltihaplı tünelin (fistül) cerrahi olarak temizlendiği veya kapatıldığı işlemdir.

Ne için yapılır

  • Tekrarlayan perianal apse sonrası gelişen kalıcı fistül
  • Sürekli akıntı, kaşıntı ve makat çevresinde ağrı yapan fistüller
  • Crohn hastalığı gibi inflamatuar bağırsak hastalıklarına eşlik eden fistüller
  • Antibiyotik ve drenaj ile düzelmeyen kompleks fistüller
  • Park sınıflamasına göre intersfinkterik, transsfinkterik, suprasfinkterik ve ekstrasfinkterik tipler
  • İş gücü ve yaşam kalitesini etkileyen kronik perianal akıntı

Hazırlık

  • Klinik muayene yanı sıra gerektiğinde MR fistülografi veya endoanal ultrason ile fistülün anatomisi haritalanır
  • Aktif apse varlığında öncelikle drenaj yapılır, gerekirse seton ipi yerleştirilir
  • Standart kan tahlilleri ve EKG ile preoperatif hazırlık tamamlanır
  • Kan sulandırıcı ilaçlar hekim onayı ile düzenlenir
  • İşlem öncesi 6-8 saat aç kalmak ve gerektiğinde lavman önerilir

İşlem nasıl yapılır

  1. Hasta jinekolojik ya da yüzükoyun pozisyonda yatırılır, spinal veya genel anestezi uygulanır
  2. Fistülün dış ve iç ağzı belirlenir, kanal boyunca incelikle değerlendirilir
  3. Yüzeyel ve sfinkter (anal kasları) az içeren fistüllerde fistülotomi (kanalın açılarak yara olarak iyileşmesi) uygulanır
  4. Kasları daha çok kapsayan fistüllerde, fonksiyonu korumak için seton (drenaj ipi) yerleştirilebilir
  5. Sfinkter koruyucu yöntemlerden LIFT prosedürü, ileri rotasyon flebi (advancement flap) ya da fistül traktının lazerle kapatılması (FiLaC), VAAFT gibi seçenekler kullanılabilir
  6. Crohn ve kompleks fistüllerde aşamalı tedavi planlaması yapılır; uygun teknik fistülün anatomisine göre seçilir

İşlem sonrası

  • Çoğunlukla aynı gün ya da 1 gün hastanede kalış sonrası taburculuk yapılır
  • Sıcak oturma banyoları, lokal pansuman ve dışkı yumuşatıcı tedavi düzenlenir
  • Lifli beslenme ve bol sıvı tüketimi yara iyileşmesine yardımcı olur
  • Yaranın tamamen iyileşmesi tekniğe göre 4-12 hafta sürebilir
  • Düzenli kontrol muayeneleri ile nüks ve yara iyileşmesi takip edilir

Riskler

  • Yara yerinde ağrı, kanama ve cerrahi alan enfeksiyonu
  • Fistülün tekrarı (özellikle kompleks fistüllerde)
  • Anal darlık ya da yara iyileşmesinde gecikme
  • Geçici ya da kalıcı gaz/dışkı kontrolünde azalma (özellikle sfinkter müdahalesi gerektiren tekniklerde)
  • Crohn hastalarında alevlenme ve iyileşmenin uzaması

Sıkça Sorulanlar

Anal fistül ilaçla tedavi edilebilir mi?

Antibiyotikler iltihabı geçici olarak baskılayabilir ancak kalıcı çözüm genellikle cerrahi tedavidir; Crohn hastalığında ek olarak tıbbi tedavi de kullanılır.

Ameliyat sonrası gaz veya dışkı kaçırma olur mu?

Yöntem fistülün anatomisine göre seçilerek bu risk en aza indirilir; sfinkter koruyucu teknikler bu açıdan tercih edilebilir.

Fistül tekrarlar mı?

Basit fistüllerde tekrar oranı düşüktür; kompleks ya da Crohn'a bağlı fistüllerde aşamalı tedavi gerekebilir.

İyileşme süreci ne kadar sürer?

Tekniğe göre değişmekle birlikte yaranın tamamen iyileşmesi ortalama 4-12 hafta sürer; bu sürede pansuman ve sıcak banyo bakımı önemlidir.