Panik bozukluğu tedavisi

Tekrarlayan panik atak ve beklenti anksiyetesi ile seyreden panik bozukluğunda; psikoterapi (BDT) ve uygun durumlarda SSRI sınıfı ilaçların birlikte kullanıldığı tedavi süreci.

Ne için yapılır

• Tekrarlayan, beklenmedik panik atakları (çarpıntı, nefes darlığı, terleme, kontrolü kaybetme korkusu)
• Yeni panik atak yaşama korkusu ile günlük işleyişin bozulması (beklenti anksiyetesi)
• Panik atak yaşanan ortamlardan kaçınma davranışı (agorafobi)
• Açıklanamayan göğüs ağrısı veya çarpıntı için kardiyoloji değerlendirmesi normal olan vakalar
• Panik atakların iş, okul veya sosyal yaşamı belirgin biçimde kısıtlaması
• Eşlik eden depresyon, alkol veya madde kullanım öyküsü
• Tedavi edilmemiş panik bozukluğu nedeniyle acil servise tekrarlayan başvurular

Hazırlık

• Tıbbi öykü ve genel sağlık değerlendirmesi (tiroid testleri, EKG gibi panik atağı taklit edebilecek bedensel hastalıkların dışlanması)
• Kullanılan tüm ilaçların ve madde kullanımının (kafein, alkol) hekimle paylaşılması
• Atakların ne zaman başladığı, sıklığı ve tetikleyicilerin not edilmesi
• İntihar düşüncesi varlığında ailenin haberdar edilmesi ve güvenli ortam hazırlanması

İşlem nasıl yapılır

1. İlk görüşmede ayrıntılı psikiyatrik değerlendirme yapılır; DSM-5 / ICD-10 tanı kriterleri ile panik bozukluğu doğrulanır
2. Tıbbi nedenlerin dışlanması için gerekli laboratuvar tetkikleri istenir
3. Bilişsel davranışçı terapi (BDT) — beden duyumlarına yönelik yanlış yorumların düzeltilmesi, nefes egzersizleri, gerçeklik testi ve kademeli maruz bırakma teknikleri planlanır
4. Orta-ağır vakalarda ilk basamak ilaç olarak SSRI grubu antidepresanlar (sertralin, paroksetin, essitalopram) düşük dozda başlatılır; doz kademeli artırılır
5. Akut yoğun anksiyete dönemlerinde sınırlı süreli ve kontrollü benzodiazepin kullanımı değerlendirilebilir
6. İlaç ve terapi yanıtı 4-6 haftalık aralıklarla yeniden değerlendirilir

İşlem sonrası

• İlk 2-3 ay haftalık veya iki haftada bir kontrol; sonrası aylık takip
• İlaç tedavisi yanıt alındıktan sonra en az 6-12 ay sürdürülür; erken kesim relapsı artırır
• İlaç bırakılırken kademeli azaltma (taper) yapılır; aniden kesilmesi önerilmez
• BDT seansları genellikle 12-16 hafta sürer; sonrasında sürdürüm seansları planlanabilir
• Yaşam tarzı düzenlemeleri: düzenli uyku, kafein-alkol kısıtlaması, fiziksel aktivite

Riskler

• SSRI ilaçlarda ilk haftalarda mide bulantısı, baş ağrısı, uyku düzensizliği, cinsel işlev değişiklikleri
• Genç yetişkinlerde ilaç başlangıcında nadiren intihar düşüncelerinde geçici artış (yakın takip gerekir)
• Benzodiazepinlerde uzun süreli kullanımda bağımlılık ve tolerans gelişme riski
• Tedaviye yanıtsızlık veya kısmi yanıt — ilaç değişikliği veya kombinasyon gerekebilir
• Tedavi sonrası belirtilerin geri dönmesi (relaps) — sürdürüm tedavisi önemlidir

Sıkça Sorulanlar

İlgili Bilgiler

İlgili Tıbbi Hizmetler

Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.