Süregelen üzüntü, ilgisizlik ve enerji kaybı tablosunda kişiye özel terapi ve/veya ilaç planıyla yürütülen, düzenli izlem gerektiren tedavi süreci.
Ne için yapılır
- İki haftadan uzun süren çökkün duygu durumu, ilgi ve istek kaybı
- Belirgin uyku ve iştah değişiklikleri
- Yorgunluk, halsizlik ve enerji düşüklüğü
- Yoğun değersizlik veya suçluluk hissi
- Dikkat ve karar verme güçlüğü
- Tekrarlayan depresif ataklar (rekürren depresyon)
- Doğum sonrası, kronik hastalık veya travma sonrası depresyon
Hazırlık
- Yakınmaların ne zaman başladığı ve gün içi seyri kısaca not edilir
- Kullanılan tüm ilaç, takviye ve bitkisel ürünler hekime bildirilir
- Eşlik eden tıbbi hastalıklar (tiroid, B12, anemi) için tahliller istenebilir
- Yakının desteği ve yaşam koşulları (uyku, egzersiz) gözden geçirilir
İşlem nasıl yapılır
- Hekim ayrıntılı görüşme ile depresyonun şiddetini ve tipini değerlendirir
- Tıbbi nedenleri dışlamak için tahlil ve gerekirse görüntüleme istenebilir
- Hafif depresyonda öncelikle psikoterapi (özellikle BDT) önerilir
- Orta-ağır depresyonda terapi ile birlikte antidepresan ilaç başlanabilir
- İlaç başlangıcında etki genellikle 2-4 haftada belirginleşir
- Yan etkiler ve yanıt 2-4 haftada bir kontrolle değerlendirilir
İşlem sonrası
- İlk yanıt sonrası ilacın 6-12 ay sürdürülmesi nüksü azaltır
- Tekrarlayan depresyonlarda daha uzun süreli izlem planlanır
- Egzersiz, düzenli uyku ve sosyal destek tedavi etkisini güçlendirir
- İlaç hekim önerisi olmadan kesilmemelidir; ani kesim çekilme belirtisi yapabilir
- İntihar düşüncesi varlığında acil servis veya 112 ile iletişim kurulur
Riskler
- Antidepresan başlangıcında bulantı, baş ağrısı, uyku düzensizliği gibi geçici yan etkiler olabilir
- Bazı bireylerde cinsel istek ve işlevde değişiklik görülebilir
- Gebelikte ve emzirme döneminde ilaç seçimi hekim ile birlikte yarar-zarar dengesinde değerlendirilir
- Tedaviye yanıt kişiden kişiye değişir; ilk ilaç işe yaramazsa farklı seçenekler denenir
- Tedavinin yarıda bırakılması nüks riskini artırır
Sıkça Sorulanlar
Depresyon ilacı bağımlılık yapar mı?
Yaygın kullanılan modern antidepresanlar fiziksel bağımlılık yapmaz. Ancak ani kesim çekilme belirtilerine yol açabileceğinden, bırakma sürecinin hekim eşliğinde kademeli yapılması önerilir.
İlaç ne kadar sürede etki eder?
Belirgin iyileşme genellikle 2-4 haftada başlar, tam etki için 6-8 hafta gerekebilir. Bu süreçte sabırlı olmak ve kontrolleri aksatmamak önemlidir.
Sadece terapi ile düzelir mi?
Hafif depresyonda yalnızca psikoterapi (özellikle BDT) yeterli olabilir. Orta-ağır tablolarda terapi ve ilacın birlikte kullanımı çoğunlukla daha yararlıdır.
Egzersiz ve uyku gerçekten etkili mi?
Düzenli aerobik egzersiz, uyku düzeni ve sosyal etkileşim depresyon tedavisinde destekleyicidir; ancak orta-ağır tabloda tıbbi tedavinin yerini tutmaz.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Bipolar bozukluk takibi
Psikiyatri Hizmetleri
Bipolar bozukluk takibi — mani, hipomani ve depresyon ataklarının uzun süreli izlemi ve duygu durum dengeleyici tedavisi.
Bireysel psikoterapi
Psikiyatri Hizmetleri
Bire bir ruhsal danışmanlık — kanıta dayalı yöntemlerle duygusal ve davranışsal güçlüklerin ele alınması.
Bilişsel davranışçı terapi
Psikiyatri Hizmetleri
BDT — düşünce, duygu ve davranış arasındaki bağı yapılandırılmış biçimde çalışan kanıta dayalı terapi.
Panik bozukluğu tedavisi
Psikiyatri Hizmetleri
Panik bozukluğu tedavisi — bilişsel davranışçı terapi (BDT) ve ilaç kombinasyonu ile kapsamlı psikiyatrik yaklaşım.
Obsesif kompülsif bozukluk tedavisi
Psikiyatri Hizmetleri
Obsesif kompülsif bozukluk (OKB) tedavisi — maruz bırakma ve tepki önleme (ERP) terapisi ile yüksek doz SSRI birlikte uygulanır.
Uyku bozuklukları tedavisi
Psikiyatri Hizmetleri
Uyku bozuklukları tedavisi — insomnia, gecikmiş uyku fazı ve psikiyatrik kaynaklı uyku sorunlarında BDT-I (CBT-I) ve gerektiğinde ilaç tedavisi.
Psikiyatrik değerlendirme
Psikiyatri Hizmetleri
Ruh sağlığının kapsamlı klinik değerlendirmesi — tanı, ayırıcı tanı ve tedavi planlaması.
Anksiyete bozuklukları tedavisi
Psikiyatri Hizmetleri
Anksiyete bozuklukları — yaygın kaygı, panik ve sosyal kaygıda terapi ve gerekirse ilaç ile yürütülen tedavi.