X-ışını içermeyen, manyetik alan ve radyo dalgaları kullanarak vücut bölgelerinin kesitsel görüntülerini oluşturan ileri görüntüleme yöntemi. Yumuşak doku ayrıntısı yüksektir.
Ne için yapılır
- Beyin ve omurilik hastalıkları (inme, multipl skleroz, tümör, fıtık şüphesi)
- Bel, boyun ve sırt fıtığı (disk hernisi) ile omurga sorunlarının değerlendirmesi
- Diz, omuz, kalça gibi eklemlerin kıkırdak, menisküs, bağ ve tendon yaralanmaları
- Karın içi organların (karaciğer, safra yolları, pankreas, böbrek, rahim, prostat) ayrıntılı incelemesi
- Kalp ve büyük damarların yapı/işlev değerlendirmesi (kardiyak MR, MR anjiyografi)
- Meme dokusunda yüksek riskli olgularda tarama veya şüpheli lezyonların ileri değerlendirmesi
- Kanser tanı, evreleme ve tedavi yanıtı takibinde kesitsel görüntüleme
Hazırlık
- Vücutta kalp pili (pacemaker), iç kulak implantı, beyin anevrizma klipsi, insülin pompası gibi metalik/elektronik cihaz olup olmadığı mutlaka bildirilmelidir
- Geçirilmiş ameliyatlar, vücutta metal protez, vida-plak veya şarapnel parçası varsa bilgi verilmelidir
- İncelemeye göre 4-6 saat aç gelinmesi istenebilir (özellikle karın MR'larında)
- Kontrast madde planlanıyorsa böbrek fonksiyonları (kreatinin/eGFR) ve önceki kontrast alerjisi sorgulanır
- Üzerinizdeki tüm metal eşyalar (saat, takı, gözlük, saç tokası, banka kartı, işitme cihazı) cihaz odasına alınmaz
İşlem nasıl yapılır
- Hasta sırt üstü, hareket etmeden masaya yatırılır; incelenecek bölgeye özel bobin (sargı) yerleştirilir
- Masa, tünel şeklindeki cihazın içine kaydırılır; çekim sırasında belirgin tıkırtı/gürültü duyulur, kulaklık veya tıkaç verilir
- Çekim sırasında nefes tutma talimatları gelebilir; karın ve göğüs incelemelerinde önemlidir
- Gerekirse damar yoluyla gadolinyum içeren kontrast madde verilir; sıcaklık veya tat hissi olabilir
- İnceleme bölgesine göre toplam çekim 15-60 dakika sürer; bu süre boyunca kıpırdamadan yatmak gerekir
- Görüntüler radyoloji uzmanı tarafından ayrıntılı raporlanır
İşlem sonrası
- Standart MR sonrası özel bir kısıtlama yoktur; günlük yaşama hemen dönülür
- Kontrast verildiyse atılımı kolaylaştırmak için bol su içilmesi önerilir
- Sonuçlar genellikle aynı gün veya 1-2 iş günü içinde hazırlanır ve isteyen hekimle paylaşılır
- Klostrofobi nedeniyle sedasyon gerektiyse araç kullanımı ve yalnız taburculuk önerilmez
- Bulgular gerektirdiğinde ek görüntüleme, biyopsi veya konsültasyon planlanır
Riskler
- İyonlaştırıcı radyasyon içermez; çoğu hastada güvenlidir
- Kapalı tünel nedeniyle klostrofobi (kapalı alan korkusu) yaşanabilir; açık MR veya hafif sedasyon seçenek olabilir
- Vücuttaki MR uyumsuz metalik/elektronik implantlar ısınma veya yer değiştirme riski oluşturabilir; bu nedenle ön sorgulama kritiktir
- Gadolinyum kontrast madde nadiren alerjik reaksiyona yol açabilir; ileri böbrek yetmezliğinde nefrojenik sistemik fibrozis riski nedeniyle dikkatle uygulanır
- Çekim gürültüsü ve uzun süre hareketsiz yatma, çocuklarda ve uyumda zorluk yaşayanlarda zorlayıcı olabilir
Sıkça Sorulanlar
Kalp pilim ya da metal protezim varken MR çekilebilir miyim?
Modern kalp pillerinin bir kısmı 'MR uyumlu' olarak üretilmektedir, ancak çekim öncesi pilin marka/model bilgisi ile değerlendirilmesi şarttır. Diş dolguları, ortopedik plaklar ve titanyum implantların büyük kısmı MR ile uyumludur; yine de ön sorgulama yapılır.
MR çekimi ağrı verir mi, radyasyon içerir mi?
MR ağrısız bir incelemedir ve X-ışını/radyasyon içermez. Sadece güçlü manyetik alan ve radyo dalgaları kullanılır. Hareketsiz yatma ve cihaz gürültüsü dışında rahatsızlık beklenmez.
Hamileyim, MR çekilebilir mi?
Gerekli ve alternatifi yoksa MR hamilelikte uygulanabilir; ilk üç ayda mümkünse ertelenir. Gadolinyum kontrast madde, kesin endikasyon olmadıkça gebelikte tercih edilmez. Kararı isteyen hekim ile birlikte değerlendirilir.
Kapalı alan korkum var, ne yapabilirim?
Klostrofobik hastalarda geniş tünelli ya da açık MR cihazları, gerektiğinde hafif sedasyon ve müzik/kulaklık desteği sunulabilir. Refakatçi ile çekim odasına girilmesi de mümkün olabilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Beyin MR
Görüntüleme Hizmetleri
Beyin MR — beynin yapısal ve patolojik değişikliklerinin radyasyonsuz değerlendirilmesi.
Bilgisayarlı tomografi
Görüntüleme Hizmetleri
Bilgisayarlı tomografi (BT) — X-ışını ile vücudun ince kesitli, hızlı ve ayrıntılı görüntülenmesi.
Karotis doppler ultrasonografi
Görüntüleme Hizmetleri
Karotis doppler ultrasonografi — boyun damarlarında plak, daralma ve inme riski değerlendirmesi
Kontrastlı MR
Görüntüleme Hizmetleri
Kontrastlı MR — gadolinyum bazlı kontrast madde ile dokuların daha ayrıntılı görüntülendiği manyetik rezonans incelemesi.
Lomber MR
Görüntüleme Hizmetleri
Lomber MR (bel MR) — bel omurları, disk ve sinir köklerinin ayrıntılı değerlendirilmesi.
Diz MR
Görüntüleme Hizmetleri
Diz MR — menisküs, çapraz bağlar, kıkırdak ve eklem yapılarının ayrıntılı değerlendirmesi.
Beyin BT
Görüntüleme Hizmetleri
Beyin BT — acil servislerde inme, kafa travması ve beyin kanaması değerlendirmesinde ilk tercih.
Direkt grafi
Görüntüleme Hizmetleri
Direkt grafi (röntgen / X-Ray) — kemik ve organların düşük dozda röntgen görüntülemesi.