Boyundaki ana atardamarlarda kalınlaşma, plak ve daralma yüzdesini ses dalgaları ile inceleyen radyasyonsuz tarama yöntemi.
Ne için yapılır
- Geçici görme kaybı, kol-bacak güçsüzlüğü veya konuşma bozukluğu (geçici iskemik atak şüphesi)
- İnme veya beyin damar hastalığı geçirmiş hastaların izlemi
- Boyunda dinlenme sırasında üfürüm duyulması
- İleri yaş, hipertansiyon, diyabet, hiperlipidemi gibi damar hastalığı risk faktörleri
- Sigara içen veya ailesinde erken yaşta damar hastalığı bulunan kişilerde tarama
- Karotis cerrahisi veya stent sonrası kontrol
- Baş dönmesi ve senkop ayırıcı tanısında damarsal değerlendirme
Hazırlık
- Özel bir hazırlık gerekmez; aç olmaya gerek yoktur
- Boyun bölgesini açıkta bırakacak rahat kıyafet tercih edilmelidir
- İnceleme öncesi takı, kolye ve fular çıkarılır
- Önceki Doppler, BT-anjiyografi veya MR raporları getirilirse karşılaştırma kolaylaşır
İşlem nasıl yapılır
- Hasta sırtüstü yatırılır, baş hafifçe arkaya ve karşı tarafa çevrilir
- Boyun cildine ses dalgalarının iletimini sağlayan jel sürülür
- Prob ile her iki taraftaki ana karotis, internal ve eksternal karotis ile vertebral arterler taranır
- Damar duvarındaki kalınlaşma (intima-media kalınlığı, IMT) ölçülür
- Plak varlığı, yapısı ve oluşturduğu darlığın yüzdesi renkli ve spektral Doppler ile değerlendirilir
- Akım hızları kaydedilir; işlem yaklaşık 20-30 dakika sürer
İşlem sonrası
- İşlem sonrası kısıtlama yoktur, günlük yaşama hemen dönülür
- Sonuçlar nöroloji veya kardiyoloji uzmanı ile birlikte değerlendirilir
- Anlamlı darlık varsa BT-anjiyografi veya MR-anjiyografi ile doğrulama planlanır
- Tedavi planı (ilaç, yaşam tarzı, cerrahi/stent) damar darlığının derecesine göre belirlenir
- Risk faktörlerine göre 6-12 aylık periyotlarla kontrol önerilebilir
Riskler
- Ultrasonografi iyonize radyasyon içermediği için bilinen bir biyolojik riski yoktur
- Kullanılan jele bağlı çok nadir cilt hassasiyeti olabilir
- Çok obez veya kısa boyunlu hastalarda görüntü kalitesi sınırlanabilir
- Yüksek dereceli darlığın kesin yüzdesinin saptanmasında ek görüntüleme gerekebilir
Sıkça Sorulanlar
Karotis Doppler kimlere yapılmalı?
Geçici nörolojik bulgular yaşayan, inme geçirmiş, ileri yaş, hipertansiyon, diyabet, sigara veya yüksek kolesterol gibi damar hastalığı risk faktörlerine sahip kişilerde önerilebilir.
İşlem ağrılı veya zararlı mı?
Hayır. Ultrasonografi radyasyon içermez; ağrı veya rahatsızlık oluşturmaz.
Plak saptanırsa ne olur?
Plağın oluşturduğu darlığın yüzdesi belirlenir. Hafif darlıkta yaşam tarzı değişikliği ve ilaç tedavisi, ileri darlıkta ek görüntüleme ve gerektiğinde cerrahi/stent değerlendirmesi yapılır.
Sonuç ne kadar zamanda hazır olur?
Rapor genellikle aynı gün hazırlanır.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Tiroid ultrasonografisi
Görüntüleme Hizmetleri
Tiroid USG — tiroid bezi ve nodüllerin TI-RADS sınıflamasıyla radyasyonsuz değerlendirilmesi.
Manyetik rezonans görüntüleme
Görüntüleme Hizmetleri
Manyetik rezonans görüntüleme (MR) — güçlü manyetik alan ve radyo dalgaları ile yumuşak doku ayrıntılı görüntülemesi.
Bilgisayarlı tomografi
Görüntüleme Hizmetleri
Bilgisayarlı tomografi (BT) — X-ışını ile vücudun ince kesitli, hızlı ve ayrıntılı görüntülenmesi.
Servikal MR
Görüntüleme Hizmetleri
Servikal MR (boyun MR) — boyun omurları, disk, omurilik ve sinir köklerinin değerlendirilmesi.
Beyin MR
Görüntüleme Hizmetleri
Beyin MR — beynin yapısal ve patolojik değişikliklerinin radyasyonsuz değerlendirilmesi.
Beyin BT
Görüntüleme Hizmetleri
Beyin BT — acil servislerde inme, kafa travması ve beyin kanaması değerlendirmesinde ilk tercih.
İnme acil müdahale
Acil Sağlık Hizmetleri
İnme (felç) acil müdahale — FAST değerlendirme, IV tPA ve trombektomi ile zaman kritik tedavi.
Direkt grafi
Görüntüleme Hizmetleri
Direkt grafi (röntgen / X-Ray) — kemik ve organların düşük dozda röntgen görüntülemesi.