Bilgisayarlı tomografi ile karaciğer, pankreas, böbrekler, bağırsak ve diğer karın içi organların ayrıntılı incelenmesi. Akut karın ve onkolojik takipte temel tetkik.
Ne için yapılır
- Açıklanamayan veya akut karın ağrısı (akut karın değerlendirmesi)
- Apandisit, divertikülit, bağırsak tıkanıklığı şüphesi
- Karaciğer, pankreas, böbrek veya safra kesesi hastalıklarının ayrıntılı incelemesi
- Bilinen karın içi kanserlerin evrelemesi ve tedavi sonrası takibi
- Böbrek taşı veya idrar yolu obstrüksiyonu şüphesi
- Karın travması sonrası organ yaralanması değerlendirmesi
- Açıklanamayan kilo kaybı, kansızlık veya karın içi kitle şüphesi
Hazırlık
- Çoğu protokolde işlemden 4-6 saat önce yememe
- Bağırsak değerlendirmesi için ağızdan oral kontrast içilebilir
- Damar içi (intravenöz) kontrastlı tetkik planlanmışsa son kreatinin değeri
- Bilinen iyot alerjisi ve metformin kullanımının bildirilmesi
- Hamilelik şüphesi varsa mutlaka belirtilmesi
İşlem nasıl yapılır
- Hasta sırtüstü yatırılır, kollar baş üstüne kaldırılır
- Gerekiyorsa damar yolu açılır ve oral kontrast içirilir
- Hareketsiz kalmak ve nefes tutma komutlarına uymak gerekir
- Cihaz hızla dönerek saniyeler içinde tüm karın kesitlerini alır
- Kontrast verildiğinde geçici sıcaklık ve metalik tat hissedilebilir
- Onkoloji evrelemesi için göğüs ve pelvis taraması da eklenebilir
İşlem sonrası
- İşlem sonrası özel bir kısıtlama gerekmez, normal aktivitelere dönülebilir
- Kontrast verildiyse o gün bol su tüketilmesi önerilir
- Görüntüler radyolog tarafından değerlendirilip rapor edilir
- Onkoloji takibinde belirlenen aralıklarla tekrar görüntüleme planlanır
Riskler
- BT iyonlaştırıcı radyasyon içerir; batın BT yaklaşık 8-10 mSv doza karşılık gelir (yaklaşık 3 yıllık doğal arka plan kadar)
- Çocuk ve genç erişkinlerde mümkün olduğunda alternatif yöntemler (USG, MR) tercih edilir
- İyotlu kontrast maddeye karşı nadiren alerjik reaksiyon gelişebilir
- Böbrek yetmezliği olan hastalarda kontrast nefropatisi riski değerlendirilir
- Hamilelikte yalnızca acil durumlarda ve özel önlemlerle yapılır
Sıkça Sorulanlar
Batın BT ile karın ultrasonu arasındaki fark nedir?
USG radyasyonsuz ve hızlı bir ilk değerlendirme aracıdır; BT ise daha ayrıntılı kesitsel görüntü ile bağırsak, retroperitoneal alan ve damarları daha iyi gösterir.
Oral kontrast içmek zorunlu mu?
Endikasyona göre değişir. Bağırsak hastalıkları ve abdominal kitle değerlendirmesinde sıklıkla istenir; böbrek taşı protokolünde gerekmez.
Kontrast verilmeden de yapılabilir mi?
Evet. Böbrek taşı, akut travma gibi seçilmiş durumlarda kontrastsız BT yeterli olabilir. Karar klinik soruya göre verilir.
Çekim sonrası araba kullanabilir miyim?
Genelde hiçbir kısıtlama yoktur. Sedasyon uygulanmadıysa araba kullanmak mümkündür.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Abdominal ultrasonografi
Görüntüleme Hizmetleri
Abdominal ultrasonografi — karın içi organların radyasyonsuz, gerçek zamanlı ses dalgası ile incelenmesi.
Bilgisayarlı tomografi
Görüntüleme Hizmetleri
Bilgisayarlı tomografi (BT) — X-ışını ile vücudun ince kesitli, hızlı ve ayrıntılı görüntülenmesi.
Kontrastlı BT
Görüntüleme Hizmetleri
Kontrastlı BT — iyot bazlı kontrast madde ile damar ve organların ayrıntılı değerlendirildiği bilgisayarlı tomografi.
Panoramik diş röntgeni
Görüntüleme Hizmetleri
Panoramik diş röntgeni — tüm çene, dişler ve çevre yapıları tek görüntüde değerlendiren düşük doz radyografi.
Kontrastlı MR
Görüntüleme Hizmetleri
Kontrastlı MR — gadolinyum bazlı kontrast madde ile dokuların daha ayrıntılı görüntülendiği manyetik rezonans incelemesi.
BT anjiyografi
Görüntüleme Hizmetleri
BT anjiyografi — atardamarların iyot kontrastı ve ince kesit BT ile ayrıntılı haritalandığı non-invaziv damar görüntülemesi.
MR anjiyografi
Görüntüleme Hizmetleri
MR anjiyografi — damar yapılarının manyetik rezonans ile radyasyonsuz görüntülenmesi.
Beyin MR
Görüntüleme Hizmetleri
Beyin MR — beynin yapısal ve patolojik değişikliklerinin radyasyonsuz değerlendirilmesi.