Cushing Sendromu Tanı Süreci

Kronik kortizol fazlalığının tanısal değerlendirmesi.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Son güncelleme: 18 Haziran 2026

Bu içerik Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu tarafından derlenmiş olup, ilgili branş hekimimiz tarafından periyodik olarak gözden geçirilir.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. İç Hastalıkları (Dahiliye) bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Cushing Sendromu Tanı Süreci Nedir?

Cushing sendromu, kronik kortizol fazlalığına bağlı karakteristik klinik ve metabolik bulgular bütünüdür. En sık neden ekzojen glukokortikoid kullanımıdır (iatrojenik). Endojen nedenler ACTH bağımlı (%80-85, hipofiz adenomu=Cushing hastalığı veya ektopik ACTH) ve ACTH bağımsız (%15-20, adrenal adenom/karsinom) olarak sınıflandırılır.

Tanı süreci üç aşamadan oluşur: (1) Cushing sendromu varlığının doğrulanması (24 saat serbest kortizol, gece yarısı tükürük kortizolü, 1 mg deksametazon supresyon testi), (2) ACTH bağımlı/bağımsız ayrımı, (3) Neden belirleme (hipofiz MRG, BT, inferior petrozal sinüs örneklemesi).

Tedavi edilmezse ciddi morbidite ve mortaliteye yol açar. Osteoporoz, diyabet, hipertansiyon, enfeksiyon yatkınlığı ve psikiyatrik bozukluklar başlıca komplikasyonlarıdır.

Belirtiler

Santral obezite (yüz ve gövdede yağlanma, ince kol-bacaklar)

Ay dede yüzü (moon face)

Koyu mor-kırmızı striaeler (karın, uyluk)

Proksimal kas güçsüzlüğü

Kolay morarma ve cilt incelmesi

Hipertansiyon ve hiperglisemi

Risk Faktörleri

Uzun süreli glukokortikoid kullanımı

Hipofiz adenomu (Cushing hastalığı)

Adrenal adenom veya karsinom

Ektopik ACTH salgılayan tümörler (küçük hücreli akciğer kanseri)

Kadın cinsiyet (Cushing hastalığında 3-8 kat fazla)

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Santral obezite ile birlikte mor striaeler gelişirse
Proksimal kas güçsüzlüğü ve kolay morarma varsa
Yeni diyabet, hipertansiyon ve osteoporoz birlikte saptandıysa
Uzun süreli steroid kullanan hastada Cushing bulguları varsa

Tedavi Yöntemleri

Cushing hastalığı: Transsfenoidal hipofiz cerrahisi

Adrenal adenom: Adrenalektomi

Ektopik ACTH: Primer tümörün tedavisi

İatrojenik: Glukokortikoidin kademeli azaltılması

Medikal tedavi: Ketokonazol, metirapone, osilodrostat (cerrahi öncesi veya refrakter olgularda)

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Endokrinoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Endokrinoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Tiroid Nodülü Değerlendirme

Endokrinoloji

Tiroid nodülleri çok yaygın olup büyük çoğunluğu benigndir; ancak malignite riski açısından ultrasonografik özelliklere göre ince iğne aspirasyon biyopsisi gerekebilir.

Graves Hastalığı Yönetimi

Endokrinoloji

Graves hastalığı, tiroid stimülan antikor (TRAb) aracılığıyla tiroid bezinin aşırı uyarılmasıyla gelişen en sık otoimmün hipertiroidizm nedenidir.

Hashimoto Tiroiditi Yönetimi

Endokrinoloji

Hashimoto tiroiditi, anti-TPO ve anti-tiroglobulin antikorlarıyla tiroid bezinin otoimmün tahribatına bağlı en sık hipotiroidizm nedenidir.

Primer Adrenal Yetmezlik (Addison Hastalığı)

Endokrinoloji

Addison hastalığı, böbreküstü bezlerinin otoimmün yıkımı sonucu kortizol ve aldosteron eksikliğiyle seyreden, yaşamı tehdit edebilen bir endokrin hastalıktır.

Feokromositoma ve Paraganglioma

Endokrinoloji

Feokromositoma ve paragangliomalar, aşırı katekolamin salgılanmasıyla paroksismal hipertansiyon, baş ağrısı, terleme ve çarpıntı ataklarına yol açan nadir tümörlerdir.

Primer Hiperaldosteronizm

Endokrinoloji

Primer hiperaldosteronizm, böbreküstü bezinden aşırı aldosteron salgılanmasıyla dirençli hipertansiyon ve hipokalemiye yol açan tedavi edilebilir bir durumdur.

Hipopituitarizm Kapsamlı Değerlendirme

Endokrinoloji

Hipopituitarizm, hipofiz bezinin hormon üretimindeki yetersizlik sonucu çoklu endokrin organ yetmezliklerine yol açan ve yaşam boyu hormon replasmanı gerektiren bir durumdur.

Akromegali

Endokrinoloji

Akromegali, genellikle hipofiz adenomundan kaynaklanan aşırı büyüme hormonu (GH) ve IGF-1 yüksekliğiyle el, ayak ve yüz büyümesi ile organ hasarına yol açan nadir bir endokrin hastalıktır.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.