Primer Adrenal Yetmezlik (Addison Hastalığı)

Böbreküstü bezlerinin kortizol ve aldosteron üretemediği kronik durum.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Son güncelleme: 18 Haziran 2026

Bu içerik Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu tarafından derlenmiş olup, ilgili branş hekimimiz tarafından periyodik olarak gözden geçirilir.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. İç Hastalıkları (Dahiliye) bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Primer Adrenal Yetmezlik (Addison Hastalığı) Nedir?

Primer adrenal yetmezlik (Addison hastalığı), her iki böbreküstü bezinin korteksinin yıkımı sonucu glukokortikoid (kortizol), mineralokortikoid (aldosteron) ve adrenal androjen üretiminin yetersiz kalmasıdır. Gelişmiş ülkelerde en sık nedeni otoimmün adrenalittir (%80-90).

Kortizol eksikliği yorgunluk, kilo kaybı ve hipoglisemiye; aldosteron eksikliği hiponatremi, hiperkalemi ve hipotansiyona yol açar. ACTH'nin kompansatuvar artışı MSH etkisiyle ciltte ve mukozada hiperpigmentasyona neden olur.

Adrenal kriz hayatı tehdit eden bir acil durumdur; şok, bilinç kaybı ve ölüme yol açabilir. Hastaların stres durumlarında (enfeksiyon, cerrahi, travma) glukokortikoid dozunu artırmaları yaşamsal öneme sahiptir.

Belirtiler

Kronik yorgunluk ve güçsüzlük

Hiperpigmentasyon (avuç içi çizgileri, diş etleri, dermal kıvrımlar)

Kilo kaybı ve iştahsızlık

Ortostatik hipotansiyon

Tuz isteği

Bulantı, kusma ve karın ağrısı

Risk Faktörleri

Diğer otoimmün hastalıklar (tiroidit, tip 1 DM, vitiligo)

Tüberküloz (gelişmekte olan ülkelerde en sık neden)

Bilateral adrenalektomi veya adrenal metastaz

Antifosfolipid sendromu

Ailede otoimmün hastalık öyküsü

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Kronik yorgunluk, kilo kaybı ve ciltte koyulaşma varsa
Ortostatik hipotansiyon ve tuz isteği gelişirse
Bilinen Addison hastasında stres durumunda doz ayarlaması gerekiyorsa
Adrenal kriz bulguları: Şiddetli hipotansiyon, kusma, bilinç bulanıklığı (acil)

Tedavi Yöntemleri

Hidrokortizon (günde 2-3 doza bölünerek, sabah dozu en yüksek)

Fludrokortizon (mineralokortikoid replasmanı)

Stres dozları (hastalık veya cerrahi sırasında doz 2-3 kat artırılır)

Acil enjeksiyon kiti taşıma (adrenal kriz için IM hidrokortizon)

Medikal kimlik bilekliği/kolyesi taşıma

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Endokrinoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Endokrinoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Tiroid Nodülü Değerlendirme

Endokrinoloji

Tiroid nodülleri çok yaygın olup büyük çoğunluğu benigndir; ancak malignite riski açısından ultrasonografik özelliklere göre ince iğne aspirasyon biyopsisi gerekebilir.

Graves Hastalığı Yönetimi

Endokrinoloji

Graves hastalığı, tiroid stimülan antikor (TRAb) aracılığıyla tiroid bezinin aşırı uyarılmasıyla gelişen en sık otoimmün hipertiroidizm nedenidir.

Hashimoto Tiroiditi Yönetimi

Endokrinoloji

Hashimoto tiroiditi, anti-TPO ve anti-tiroglobulin antikorlarıyla tiroid bezinin otoimmün tahribatına bağlı en sık hipotiroidizm nedenidir.

Cushing Sendromu Tanı Süreci

Endokrinoloji

Cushing sendromu, kronik glukokortikoid fazlalığına bağlı santral obezite, stria, hipertansiyon ve metabolik bozukluklarla seyreden ve tanısı zorlu bir endokrin hastalıktır.

Feokromositoma ve Paraganglioma

Endokrinoloji

Feokromositoma ve paragangliomalar, aşırı katekolamin salgılanmasıyla paroksismal hipertansiyon, baş ağrısı, terleme ve çarpıntı ataklarına yol açan nadir tümörlerdir.

Primer Hiperaldosteronizm

Endokrinoloji

Primer hiperaldosteronizm, böbreküstü bezinden aşırı aldosteron salgılanmasıyla dirençli hipertansiyon ve hipokalemiye yol açan tedavi edilebilir bir durumdur.

Hipopituitarizm Kapsamlı Değerlendirme

Endokrinoloji

Hipopituitarizm, hipofiz bezinin hormon üretimindeki yetersizlik sonucu çoklu endokrin organ yetmezliklerine yol açan ve yaşam boyu hormon replasmanı gerektiren bir durumdur.

Akromegali

Endokrinoloji

Akromegali, genellikle hipofiz adenomundan kaynaklanan aşırı büyüme hormonu (GH) ve IGF-1 yüksekliğiyle el, ayak ve yüz büyümesi ile organ hasarına yol açan nadir bir endokrin hastalıktır.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.