Anne veya bebek için vajinal doğumun riskli olduğu durumlarda uygulanan cerrahi doğum yöntemi. Karın ve rahim kesisi ile bebek dünyaya alınır.
Ne için yapılır
- Bebekte sıkıntı bulgusu (fetal distres) veya kalp atım bozukluğu
- Makat (breech) veya transvers (yan) prezentasyon ile uygun olmayan vajinal doğum durumu
- Plasenta previa (plasentanın doğum kanalını kapatması) veya plasenta dekolmanı
- Daha önce klasik (uzunlamasına) sezaryen geçirilmesi veya birden fazla sezaryen öyküsü
- İlerlemeyen doğum eylemi, baş-pelvis uyumsuzluğu
- Aktif genital herpes, HIV gibi bebeğe geçiş riski yüksek bazı enfeksiyonlar
- Çoğul gebeliklerde duruma göre seçilen yöntem
Hazırlık
- İşlemden 6-8 saat öncesi aç kalmak (planlı sezaryende)
- Kan grubu, hemogram, koagülasyon testleri ve gerekli görüntülemelerin güncel olması
- Kullanılan ilaçların ve alerjilerin anestezi uzmanına bildirilmesi
- Karın bölgesinin temizliği ve gerekiyorsa traş
- İdrar sondasının takılması ve damar yolunun açılması
İşlem nasıl yapılır
- Anestezi uzmanı tarafından genellikle spinal/epidural (bölgesel) anestezi uygulanır; gerekirse genel anestezi seçilebilir
- Kan basıncı, kalp ritmi, oksijen düzeyi ve bebek kalp atımı sürekli izlenir
- Karın cildi sterilize edilir, ameliyat alanı örtü ile kapatılır
- Karın alt bölgesinden yatay (Pfannenstiel) kesi yapılır, dokular katman katman geçilir
- Rahimden uygun bir kesi ile bebek çıkarılır, göbek kordonu kesilir; plasenta alınır
- Rahim ve karın katmanları emilen dikişlerle kapatılır, cilt dikilir veya zımbalanır
İşlem sonrası
- Genellikle 2-4 gün hastanede kalış
- İlk 24 saatte yatak içi hareket; sonra desteklenerek ayağa kalkma ve yürüme
- Ağrı yönetimi için reçeteli ilaçlar; emzirmeye uygun seçimler
- Kesi yerinin temiz ve kuru tutulması, kızarıklık-akıntı durumunda hekime başvurma
- Ağır kaldırma ve yoğun egzersizden 6 haftaya kadar kaçınma
- Postpartum 6. haftada jinekolojik kontrol ve psiko-sosyal değerlendirme
Riskler
- Enfeksiyon (yara yeri veya idrar yolu)
- Kanama, gerektiğinde kan transfüzyonu
- Mesane veya bağırsak yaralanması (nadir)
- Pıhtı oluşumu (derin ven trombozu, pulmoner emboli)
- Sonraki gebeliklerde yapışıklık, plasenta yerleşim sorunları ve uterus rüptürü riski
Sıkça Sorulanlar
Sezaryen sonrası iyileşme ne kadar sürer?
Hastane çıkışı genellikle 2-4 gündür. Hafif günlük aktiviteler 1-2 hafta içinde kademeli olarak yapılabilir, yara yerindeki ağrı 2-3 hafta sürebilir. Tam iyileşme ve ağır faaliyetlere dönüş yaklaşık 6 haftayı bulur. Süreç bireyseldir.
Sezaryenle doğum yaptıktan sonra emzirme zorlaşır mı?
Hayır. Sezaryen sonrası da sağlıklı emzirme mümkündür. İlk gün anestezi etkisi, ağrı veya pozisyon zorluğu yaşanabilir; emzirme danışmanlığı ile bu sorunlar genellikle aşılır. Süt geliminde küçük bir gecikme olabilir, bu geçicidir.
Bir kez sezaryen olan kadın hep sezaryen mi olmak zorundadır?
Hayır, mutlak bir kural değildir. Önceki kesi tipi, kesi sayısı ve mevcut gebeliğin durumu uygun ise sezaryen sonrası vajinal doğum (VBAC) düşünülebilir. Karar, hekimle birlikte ayrıntılı değerlendirme sonucu verilir.
Sezaryen sonrası ne zaman tekrar gebe kalabilirim?
Genellikle bir sonraki gebelik için en az 12-18 ay beklemek önerilir. Bu süre rahim kesisinin tam iyileşmesi ve sonraki gebelikte uterus rüptürü gibi risklerin azaltılması için önemlidir. Aile planlaması seçenekleri postpartum kontrolde değerlendirilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Normal doğum
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Normal doğum — vajinal yoldan, uygun gebeliklerde tercih edilen güvenli doğum yöntemi.
Obstetrik ultrason
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Obstetrik ultrason — gebelik sürecinin ve fetüs gelişiminin görüntüleme ile takibi.
Histerektomi
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Histerektomi — rahmin (uterus) tıbbi nedenlerle cerrahi olarak alınması işlemi.
Histerosalpingografi
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Histerosalpingografi (HSG) — rahim ve tüplerin radyolojik görüntüleme ile değerlendirilmesi.
Kolposkopi
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Kolposkopi — serviks (rahim ağzı), vajen ve vulvanın büyütülmüş incelemesi.
Miyomektomi
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Miyomektomi (miyom ameliyatı) — rahim duvarındaki iyi huylu miyomların rahim korunarak çıkarılması.
Küretaj (D&C)
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Küretaj (D&C) — rahim içi dokunun tanı veya tedavi amacıyla küret edilmesi (dilatasyon ve küretaj).
RIA takma/çıkarma
Kadın Hastalıkları ve Doğum
RIA takma/çıkarma — bakırlı veya hormonlu rahim içi araç ile uzun süreli güvenli korunma yöntemi.