İdrar yolu enfeksiyonunun etken bakterisini ve uygun antibiyotiği belirlemek için yapılan, orta akım temiz toplama ile alınan idrar örneğinin kültür incelemesi.
Ne için yapılır
- Komplike veya tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu
- Tam idrar tahlilinde lökosit ve nitrit pozitifliği
- Gebelikte asemptomatik bakteriüri taraması
- Yenidoğan, bebek ve çocukta ateş etiyolojisi
- Üriner sistem operasyonu öncesi değerlendirme
- Sondalı hasta veya immünsupresif hastada enfeksiyon şüphesi
- Antibiyotik tedavisine yanıtsız idrar yolu enfeksiyonu
Hazırlık
- Mümkünse antibiyotik başlamadan veya en az 48 saat sonra örnek alınır
- Genital bölge sabunlu su ile yıkanır, durulanır ve kurulanır
- Sabah ilk idrar tercih edilir
- Bol su tüketildiğinde idrar dilüe olabilir, sonuç değerlendirmesinde dikkate alınır
- Sondalı hastalarda örnek doğrudan sonda portundan steril teknikle alınır
İşlem nasıl yapılır
- Hasta orta akım temiz toplama tekniği ile steril kaba idrar verir: ilk akım atılır, ortadan örnek alınır
- Örnek 1-2 saat içinde laboratuvara teslim edilir veya 4°C'de saklanır
- Kalibre öze ile besiyerlerine (kanlı agar, MacConkey) ekim yapılır
- 37°C'de 24-48 saat inkübe edilir, koloni sayımı yapılır
- Üreyen mikroorganizma biyokimyasal/MALDI-TOF yöntemleriyle tanımlanır
- Antibiyogram (duyarlılık) testi ile uygun antibiyotik belirlenir
İşlem sonrası
- Anlamlı üreme: orta akım örnekte tek bakterinin >10^5 koloni/mL üremesi (semptomatik kadında 10^3 koloni/mL de değerli)
- Karışık üreme genellikle kontaminasyondur, tekrar örnek istenir
- Sonuç ve antibiyogram raporu 48-72 saatte tamamlanır
- Hekim antibiyogram sonucuna göre tedavi planlar veya başlanan tedaviyi düzenler
- Tedavi sonrası kontrol kültür gerekli endikasyonlarda (gebelik, çocukluk) önerilir
Riskler
- İşlem invaziv değildir; fiziksel risk içermez
- Hatalı toplama tekniği kontaminasyon ile sahte üremelere yol açabilir
- Antibiyotik başlamış hastalarda yanlış negatif sonuç görülebilir
- Sondadan alınan örnekte kolonizasyon ile gerçek enfeksiyon ayrımı klinik gerektirir
Sıkça Sorulanlar
Tam idrar tahlilinden farkı nedir?
Tam idrar tahlili tarama testidir; kültür ise enfeksiyon etkenini ve hangi antibiyotiğe duyarlı olduğunu belirleyen kesin tanı testidir.
Sonuç neden 2-3 gün sürer?
Bakterinin üremesi ve duyarlılık testi inkübasyon süresi gerektirir. Hızlı moleküler yöntemlerle bazı laboratuvarlarda süre kısalabilir.
Antibiyotik aldıktan sonra kültür yapılabilir mi?
Mümkünse antibiyotik başlamadan önce örnek alınması önerilir; başlanmışsa yanlış negatif olasılığı vardır, hekim ile değerlendirilmelidir.
Karışık üreme ne anlama gelir?
Birden çok bakterinin üremesi genellikle örneğin uygun toplanmadığını (kontaminasyon) gösterir; tekrar temiz toplama önerilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Tam idrar tahlili
Tıbbi Biyokimya
Tam idrar tahlili — fiziksel, kimyasal ve mikroskobik incelemeyle idrar yolu ve metabolik hastalık taraması.
İdrar yolu enfeksiyonu tedavisi
Üroloji
İdrar yolu enfeksiyonu tedavisi — basit ve komplike enfeksiyonlarda antibiyotik ve takip.
Tam kan sayımı
Tıbbi Biyokimya
Hemogram (CBC) — kan hücrelerinin sayı ve oranlarını ölçen temel tarama tahlili.
Açlık kan şekeri
Tıbbi Biyokimya
Açlık glukoz testi — diyabet taraması ve kan şekeri kontrolünde temel tahlil.
HbA1c
Tıbbi Biyokimya
HbA1c — son 2-3 ayın ortalama kan şekerini gösteren glikolize hemoglobin testi.
Lipid profili
Tıbbi Biyokimya
Lipid profili — total kolesterol, HDL, LDL ve trigliserit ölçümü ile kardiyovasküler risk değerlendirmesi.
Kan kültürü
Tıbbi Biyokimya
Kan kültürü — kan dolaşımındaki bakteri veya mantarın tanımlanması ve antibiyotik duyarlılığı.
Sedimentasyon
Tıbbi Biyokimya
Sedimentasyon (ESR) — eritrositlerin çökme hızını ölçen, vücuttaki inflamasyonu değerlendirmeye yönelik kan tetkiki.