Kırmızı kan hücrelerinin tüpte 1 saatte ne kadar çöktüğünü ölçen testtir. Vücutta inflamasyon, enfeksiyon veya doku hasarı varlığında genellikle yükselir.
Ne için yapılır
- Açıklanamayan ateş, kilo kaybı veya halsizlik araştırması
- Romatoid artrit ve diğer otoimmün hastalıkların değerlendirilmesi
- Polimiyalji romatika ve dev hücreli arterit (temporal arterit) şüphesi
- Enfeksiyon hastalıklarında inflamasyon takibi
- Bilinen inflamatuar hastalıkların aktivite ve tedavi yanıt takibi
- Hodgkin lenfoma gibi bazı malignitelerde takip parametresi
- Çocukluk çağı romatizmal ateş ve Kawasaki hastalığı tanı/takibi
Hazırlık
- Özel bir hazırlık gerektirmez; aç olma şartı yoktur
- Kullanılan ilaçlar (steroid, NSAİİ vb.) hekime bildirilmelidir
- Yakın zamanda geçirilmiş ağır enfeksiyon veya cerrahi varsa bildirilmelidir
- Gebelik durumu sonucu etkilediğinden hekime belirtilmelidir
İşlem nasıl yapılır
- Koldan steril şartlarda venöz kan örneği alınır (genellikle 2-3 mL)
- Kan, sitratlı ya da EDTA içeren özel tüpe alınır
- Westergren yöntemiyle dik tüpte 1 saat süresince eritrositlerin çökme miktarı milimetre olarak ölçülür
- Otomatik analizörlerde sonuç daha kısa sürede de elde edilebilir
- Sonuç mm/saat olarak raporlanır
İşlem sonrası
- Sonuçlar genellikle aynı gün içinde hazır olur
- Yorumlama klinik bulgular ve diğer testlerle birlikte yapılır (CRP, tam kan sayımı vb.)
- Tedavi takibi gerekiyorsa hekim belirtilen aralıklarla testi tekrar isteyebilir
- Kan alma bölgesinde nadiren morluk gelişebilir; birkaç gün içinde geçer
Riskler
- Kan alma bölgesinde geçici ağrı veya morluk
- Nadiren küçük hematom oluşumu
- İğne korkusuna bağlı baş dönmesi veya bayılma hissi (nadir)
- Çok nadiren venöz iğne yerinde lokal enfeksiyon
Sıkça Sorulanlar
Normal sedimentasyon değeri nedir?
Yetişkin erkeklerde genellikle 0-15 mm/saat, kadınlarda 0-20 mm/saat referans alınır. Yaş arttıkça normal sınır da yükselebilir; yorumlama yaşa ve laboratuvar referansına göre yapılır.
Sedimentasyon yüksekliği her zaman ciddi bir hastalık mı gösterir?
Hayır. Yaşlılık, gebelik, anemi, böbrek hastalığı veya hafif enfeksiyonlar da değeri yükseltebilir. Sonuç tek başına tanı koydurmaz; klinik değerlendirme ile birlikte yorumlanır.
CRP ile sedimentasyon arasındaki fark nedir?
CRP inflamasyona daha hızlı yanıt verir ve daha hızlı normale döner. Sedimentasyon daha yavaş değişir ancak süregelen inflamasyonun takibinde değerlidir; iki test sıklıkla birlikte kullanılır.
Test öncesi yemek yiyebilir miyim?
Evet, sedimentasyon testi açlık gerektirmez. Aynı kan örneğinden başka tetkikler de istendiyse o testlerin gerektirdiği açlık kuralına uymanız gerekebilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
CRP
Tıbbi Biyokimya
CRP (C-reaktif protein) — karaciğerde üretilen, akut inflamasyonu erken yansıtan kan testi.
Kan grubu tayini ve cross-match
Tıbbi Biyokimya
Kan grubu, Rh tayini ve uygunluk testi — güvenli kan transfüzyonu öncesi zorunlu inceleme.
Antinükleer antikor
Tıbbi Biyokimya
Antinükleer antikor (ANA) testi — sistemik otoimmün hastalıkların taranmasında temel inceleme.
Romatoid faktör
Tıbbi Biyokimya
Romatoid faktör (RF) ölçümü — romatoid artrit ve diğer iltihabi eklem hastalıklarında değerlendirme.
Tam kan sayımı
Tıbbi Biyokimya
Hemogram (CBC) — kan hücrelerinin sayı ve oranlarını ölçen temel tarama tahlili.
Açlık kan şekeri
Tıbbi Biyokimya
Açlık glukoz testi — diyabet taraması ve kan şekeri kontrolünde temel tahlil.
HbA1c
Tıbbi Biyokimya
HbA1c — son 2-3 ayın ortalama kan şekerini gösteren glikolize hemoglobin testi.
Lipid profili
Tıbbi Biyokimya
Lipid profili — total kolesterol, HDL, LDL ve trigliserit ölçümü ile kardiyovasküler risk değerlendirmesi.