Yürüyüş bandında veya bisiklet üzerinde, kontrollü artan eforla kalbin oksijen ihtiyacının yükseltildiği test. Koroner damar darlığı ve eforla ortaya çıkan ritim bozukluklarını araştırır.
Ne için yapılır
- Tipik veya atipik göğüs ağrısı ile koroner kalp hastalığı şüphesi
- Eforla gelen nefes darlığı, çabuk yorulma veya çarpıntının değerlendirilmesi
- Bilinen koroner arter hastalığında tedavi yanıtının ve fonksiyonel kapasitenin takibi
- Stent ya da bypass sonrası dönemde rezidüel iskemi (yetersiz kanlanma) araştırması
- Yüksek riskli mesleklerde (örn. pilot, profesyonel sporcu) kapsamlı kardiyak değerlendirme
- Eforla ortaya çıkan ritim bozukluklarının ve kan basıncı yanıtının incelenmesi
- Kapak hastalıklarında veya kalp yetersizliğinde efor toleransının ölçülmesi
Hazırlık
- İşlemden 2-3 saat önce ağır yemek yememeniz, çay, kahve ve sigara kullanmamanız önerilir
- Hekim aksini söylemedikçe beta bloker, kalsiyum kanal blokeri gibi nabız düşürücü ilaçların kesilmesi gerekebilir; mutlaka önceden hekiminize danışın
- Yürüyüşe uygun rahat kıyafet ve spor ayakkabı giyiniz; üstte iki parça kıyafet (gömlek + dış katman) kayıt için pratiktir
- Astım, ileri yaş veya kas-iskelet sistemi hastalığı varsa mutlaka önceden bildirin; ilaç ve protokol değişebilir
- Çekilmiş EKG, ekokardiyografi ve önceki efor testleri yanınızda olsun
İşlem nasıl yapılır
- Göğüs bölgesine birden fazla EKG elektrotu yapıştırılır ve kola tansiyon manşonu takılır
- İstirahatte EKG ve tansiyon kaydı alınır, hedef kalp hızı yaşınıza göre belirlenir
- Yürüyüş bandında veya bisikletteki yük belirli aralıklarla (genellikle 3 dakikada bir) kademeli olarak artırılır
- Test sırasında EKG, kan basıncı ve şikayetleriniz sürekli izlenir; hissettiğiniz her değişikliği bildirmeniz istenir
- Hedef kalp hızına ulaşıldığında ya da göğüs ağrısı, ileri tansiyon değişikliği veya bulgu çıkarsa test kontrollü olarak sonlandırılır
- Efor sonrası birkaç dakika boyunca EKG ve tansiyon kaydı toparlanma fazında devam eder
İşlem sonrası
- Hekim test bulgularını efor süresi, ulaşılan kalp hızı, EKG değişiklikleri ve şikayetler ile birlikte raporlar
- Sonuç koroner arter hastalığını destekliyorsa anjiyografi, miyokart perfüzyon sintigrafisi veya BT anjiyografi gibi ileri tetkikler önerilebilir
- Test sonrası gün içinde ağır egzersiz yapmaktan kaçınmanız, bol su içmeniz önerilir
- Test sırasında önerilen ilaç değişiklikleri (yeniden başlama, doz ayarı) hekiminizin talimatına göre uygulanır
- Yeni veya sürekli göğüs ağrısı, bilinç kaybı, ileri çarpıntı durumunda zaman kaybetmeden başvurmanız gerekir
Riskler
- Efor testi tıbbi gözetim altında yapılır; ciddi olay riski düşük ama sıfır değildir
- Eforla göğüs ağrısı (anjina), tansiyon yükselmesi veya düşmesi, baş dönmesi yaşanabilir
- Nadiren ritim bozukluğu (aritmi), bayılma ya da test sırasında kalp krizi (akut koroner sendrom) gelişebilir
- Çok nadir olarak ciddi ritim bozukluğu veya ani ölüm bildirilmiştir; yaklaşık her 10.000 testte 1 dolayında ileri olay riski raporlanmaktadır
- Riskleri en aza indirmek için test, gerekli müdahale donanımı bulunan merkezde ve uzman gözetiminde yapılır
Sıkça Sorulanlar
Test sırasında ne kadar zorlanacağım?
Hedef, yaşa göre hesaplanan kalp hızının %85'ine ulaşmaktır. Hız ve eğim kademeli artar; çoğu kişi 8-12 dakika içinde hedefe ulaşır. Hissettiğiniz nefes darlığı veya yorgunluğu mutlaka belirtin; testi siz veya hekim istediğiniz an sonlandırabilirsiniz.
Efor testi sırasında kalp krizi olur mu?
Risk düşüktür ancak tamamen sıfır değildir. Bu nedenle test, kardiyolog gözetiminde, EKG ve tansiyon sürekli izlenirken yapılır; defibrilatör ve acil ilaçlar hazırdır. Göğüs ağrısı, ileri tansiyon değişikliği veya ritim bozukluğu görülürse test hemen durdurulur.
Yürüyemeyen veya dizinden, belinden rahatsız olan hastalara nasıl yapılır?
Bu hastalarda farmakolojik stres testi (ilaçla efor benzeri etki) veya bisiklet ergometresi tercih edilebilir. İlaçlı testler genellikle ekokardiyografi ya da nükleer görüntüleme ile birlikte yapılır.
Efor testi normal çıktıysa damarlarım kesin temiz midir?
Normal efor testi koroner kalp hastalığı olasılığını azaltır ancak tamamen dışlamaz. Şikayetlerinizin tipi, yaş, cinsiyet ve risk faktörlerine göre hekim ek tetkik (BT anjiyografi, koroner anjiyografi, perfüzyon sintigrafisi) gerekli görebilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Elektrokardiyografi
Kardiyoloji
Elektrokardiyografi (EKG) — kalbin elektriksel aktivitesinin ağrısız ve hızlı kaydı.
Ekokardiyografi
Kardiyoloji
Ekokardiyografi (kalp ultrasonu) — kalp odacıkları, kapakları ve pompa fonksiyonunun ses dalgalarıyla görüntülenmesi.
Koroner anjiyografi
Kardiyoloji
Koroner anjiyografi — kalp damarlarının kateter ile görüntülenmesi ve değerlendirilmesi.
Koroner anjiyoplasti ve stent
Kardiyoloji
Koroner anjiyoplasti ve stent — daralmış kalp damarının balonla genişletilip stent yerleştirilmesi.
Kalp yetmezliği takibi
Kardiyoloji
Kalp yetmezliği takibi — kılavuza dayalı ilaç tedavisi ve yaşam tarzı ile uzun dönem izlem.
Kardiyak rehabilitasyon
Kardiyoloji
Kalp krizi, baypas ve stent sonrası kardiyak rehabilitasyon — egzersiz ve yaşam tarzı programı.
Miyokard perfüzyon sintigrafisi
Kardiyoloji
Miyokard perfüzyon sintigrafisi (MPS) — kalp kasının kanlanmasının nükleer görüntüleme ile değerlendirilmesi.
Aritmi değerlendirmesi ve tedavisi
Kardiyoloji
Aritmi değerlendirmesi ve tedavisi — kalp ritim bozukluklarının tanısı ve kişiye özel tedavi planı.