Burun akıntısı, boğaz ağrısı, öksürük ve ateşle seyreden üst solunum yolu enfeksiyonlarında doğru tanı, destek tedavi ve gerektiğinde hedefli antibiyotik yönetimi.
Ne için yapılır
- Soğuk algınlığı, farenjit, tonsillit, larenjit
- Akut otitis media (orta kulak iltihabı) ve sinüzit ön tanısı
- Yüksek ateş, halsizlik, beslenme güçlüğü ile başvuran çocuklar
- Tekrarlayan boğaz enfeksiyonu öyküsü
- Astım, alerji veya kronik akciğer hastalığı zemininde gelişen ÜSYE
- Krup (laringotrakeit) belirtileri (havlar gibi öksürük, ses kısıklığı)
Hazırlık
- Şikayetlerin başlangıç zamanı ve ateş seyrinin not edilmesi
- Önceki kullanılan ilaçların ve alerji öyküsünün getirilmesi
- Aşı takvimi (özellikle pnömokok, difteri-tetanoz, Hib, grip)
- Kreş/okul gibi yakın temasta hastalık olup olmadığı bilgisi
İşlem nasıl yapılır
- Detaylı öykü ve fizik muayene yapılır; kulak, boğaz, geniz ve akciğer dinlenir
- Gerekirse hızlı streptokok testi veya boğaz kültürü alınır
- Şüpheli olgularda kan sayımı, CRP gibi tetkikler ve uygunsa orta kulak değerlendirmesi yapılır
- Çoğu olgu viral kabul edilir; bol sıvı, tuzlu su ile burun temizliği ve ateş kontrolü ile tedavi edilir
- Bakteriyel enfeksiyon (örneğin A grubu streptokok, akut otit) doğrulandığında uygun antibiyotik başlanır
- Astım, krup gibi durumlarda ek olarak nebülize tedavi veya kortikosteroid uygulanabilir
İşlem sonrası
- Ateş 48-72 saatten uzun sürer veya kötüleşirse yeniden değerlendirme önerilir
- Antibiyotik başlanan olgularda ilaç dozu ve süresine tam uyum vurgulanır
- Kulak iltihabı sonrası işitme şüphesinde KBB konsültasyonu planlanır
- Sık tekrarlayan boğaz enfeksiyonlarında bademcik/geniz eti değerlendirmesi yapılır
- Aile, beslenme, sıvı alımı ve uyku düzeni konusunda bilgilendirilir
Riskler
- Gereksiz antibiyotik kullanımına bağlı yan etkiler ve direnç gelişimi
- Komplikasyonlar (akut otit, sinüzit, peritonsiller apse, bademcik enfeksiyonları)
- Astımı olan çocuklarda atak tetiklenmesi
- Krupta nadiren ileri solunum sıkıntısı, hastane yatışı gerektiren tablolar
- Romatizmal ateş gibi geç komplikasyonlar (özellikle tedavisiz streptokok farenjitinde)
Sıkça Sorulanlar
Her boğaz ağrısında antibiyotik şart mı?
Hayır; çocuklarda boğaz ağrısının büyük kısmı viraldir ve antibiyotik gerekmez. Antibiyotik kararı muayene ve gerekirse hızlı test ile verilir.
Ateşi düşürmek için hangi ilacı vermeliyim?
Yaş ve kiloya uygun parasetamol veya ibuprofen kullanılabilir; aspirin çocuklarda kullanılmaz. Doz ve sıklık çocuk doktorunca belirlenir.
Bebeğim ne zaman acile gitmeli?
Hızlı solunum, morarma, beslenmeyi tamamen reddetme, sönük halsizlik, 3 aydan küçük bebekte herhangi bir ateş acil değerlendirme gerektirir.
Çocuğum ne zaman kreşe/okula geri dönebilir?
Genellikle ateşsiz 24 saat geçmiş, beslenmesi normal ve genel durumu iyi olduğunda dönebilir; bulaşıcı tablolarda hekim önerisine uyulur.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Yenidoğan sarılığı tedavisi
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Yenidoğan sarılığı tedavisi — fototerapi ve gerektiğinde kan değişimi ile bilirubin yüksekliğinin kontrolü.
Çocuklarda astım tedavisi
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Çocuklarda astım tedavisi — spacer ile MDI ve MART yaklaşımı temelinde uzun vadeli kontrol.
Çocuklarda enfeksiyon tedavisi
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Çocuklarda enfeksiyon tedavisi — ayırıcı tanı, akılcı antibiyotik ve viral enfeksiyon yönetimi.
Çocuklarda idrar yolu enfeksiyonu tedavisi
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Çocuklarda idrar yolu enfeksiyonu — kültür temelli antibiyotik tedavisi ve böbrek koruyucu izlem.
Yenidoğan yoğun bakım hizmeti
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Yenidoğan yoğun bakım ünitesi — prematüre, RDS, sarılık ve kritik bebeklere üst düzey bakım.
Yenidoğan taraması
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Yenidoğan tarama testi (topuk kanı) — erken tanıyla önlenebilir kalıcı hasar.
Büyüme ve gelişme takibi
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Büyüme ve gelişme takibi — boy, kilo, baş çevresi ve gelişim dönüm noktalarının izlenmesi.
Çocuk genel muayenesi
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Çocuk genel muayenesi — yaşa özgü sağlık değerlendirmesi ve koruyucu hekimlik.