Uyku bozuklukları değerlendirmesi

Uyku kalitesini bozan durumlar için yapılan değerlendirme. Öykü, uyku skalaları ve gerektiğinde polisomnografi (uyku testi) ile tanı netleştirilir.

Ne için yapılır

• Yüksek sesli horlama, gece nefes durmaları (apne) ve boğulma hissiyle uyanma
• Aşırı gündüz uyku hali ve trafik veya iş kazası riski
• Uykuya dalma veya sürdürmede güçlük (insomnia)
• Bacaklarda huzursuzluk hissi ve uyku sırasında periyodik bacak hareketleri
• Narkolepsi şüphesi (ani uyku atakları, kas tonusu kaybı)
• Sabah baş ağrısı, kontrolsüz tansiyon, dirençli kalp ritim bozukluğu
• REM uyku davranış bozukluğu (uyku sırasında bağırma, bacak-kol hareketleri)

Hazırlık

• 1-2 haftalık uyku günlüğü tutulması (yatış-kalkış, uyanma sayısı, gündüz uyukulamalar)
• Eşlik eden hastalıklar, ilaç ve kafein/alkol kullanımının paylaşılması
• Uyku testine gelirken rahat pijama, banyo malzemesi ve gerekli ilaçların getirilmesi
• Test akşamı kafein, alkol ve gündüz uykusundan kaçınılması
• Saçların temiz, jelden/spreyden arındırılmış olması (elektrot tutması için)

İşlem nasıl yapılır

1. Hekim, uyku öyküsünü ve Epworth, STOP-Bang gibi standart skalaları doldurur
2. Eşlik eden hastalıklar (kalp, akciğer, tiroid, depresyon) ve ilaç kullanımı sorgulanır
3. Gerekli görülürse hastane veya evde polisomnografi (uyku testi) planlanır
4. Polisomnografide uyku evreleri, solunum, oksijen, kalp ritmi ve bacak hareketleri kaydedilir
5. Apne-hipopne indeksi (AHI) ile uyku apnesinin şiddeti belirlenir; AHI 5-14 hafif, 15-29 orta, ≥30 ağır olarak sınıflandırılır
6. Sonuca göre kilo verme, pozisyon, ağız içi aparey, CPAP cihazı veya ileri tedavi planlanır

İşlem sonrası

• Test sonrası 1-2 hafta içinde sonuç değerlendirmesi ve tedavi planı
• CPAP başlanan hastalarda ilk ay uyum, maske ve basınç ayarı kontrolü
• Kilo verme, alkol/sigara azaltma ve uyku hijyeni önerilerinin takibi
• Yıllık kontrol ve gerekirse cihaz raporlarının (uyum, AHI) gözden geçirilmesi
• Tedavi sırasında düzelmeyen uykuluk veya kalp-tansiyon problemlerinde ileri inceleme

Riskler

• Uyku testi sırasında elektrotlara bağlı hafif cilt tahrişi
• İlk gece etkisi nedeniyle uykunun normalden farklı olması ve testin tekrarlanma ihtimali
• CPAP'a uyum güçlüğü, burun tıkanıklığı, ağız kuruluğu (ayar ile çoğunlukla giderilir)
• Tanı konulmaması durumunda kontrolsüz uyku apnesinin kalp, damar ve trafik kazası riskini artırması
• Polisomnografi başvurusunun gecikmesinin tedavi başlangıcını ertelemesi

Sıkça Sorulanlar

İlgili Bilgiler

İlgili Tıbbi Hizmetler

Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.