Yüksek sesli horlama, uykuda nefes durmaları ve gündüz aşırı uykululukla seyreden obstrüktif uyku apnesinin tanı ve cerrahi/cerrahi dışı tedavi yaklaşımı.
Ne için yapılır
- Yüksek sesli, kronik horlama ve eşin tanıklık ettiği nefes durmaları
- Gündüz aşırı uykululuk, dikkat dağınıklığı ve sabah baş ağrısı
- Tanıklı apne (uykuda soluk alıp verememe) atakları
- Üst solunum yolu darlığına bağlı tedaviye dirençli horlama
- Geniz eti büyümesi, bademcik hipertrofisi gibi anatomik daralma şüphesi
- CPAP cihazına uyum sağlayamayan obstrüktif uyku apnesi hastaları
- Tedavi edilmemiş uyku apnesine eşlik eden hipertansiyon, ritim bozukluğu
Hazırlık
- Detaylı uyku öyküsü, horlama ve gündüz uykululuk skorlamaları (Epworth)
- Burun, geniz, bademcik ve dil kökünü içeren tam KBB muayenesi
- Polisomnografi (uyku testi) ile apne-hipopne indeksinin belirlenmesi
- Gerekirse uyku endoskopisi (DISE) ile tıkanıklık seviyesinin saptanması
- Cerrahi planlanan hastalarda kan tetkikleri ve anestezi konsültasyonu
İşlem nasıl yapılır
- Polisomnografi sonuçlarına göre apne şiddeti hafif/orta/ağır olarak sınıflandırılır
- Hafif vakalarda kilo verme, uyku pozisyonu ve ağız içi aparey önerilir
- Orta-ağır vakalarda öncelikli tedavi olarak CPAP cihazı uyumu denenir
- CPAP'a uyumsuz hastalarda anatomik tıkanıklığa yönelik cerrahi seçenekler değerlendirilir (UPPP, geniz eti / bademcik cerrahisi, septoplasti)
- İşlem genel anestezi altında yapılır; yumuşak damak, küçük dil ve bademcik dokuları yeniden şekillendirilir
- Cerrahi sonrası ağrı kontrolü ve havayolu güvenliği için yakın izlem sağlanır
İşlem sonrası
- Cerrahi sonrası 1-2 gün hastanede gözlem ve oksijen satürasyon takibi
- İlk hafta yumuşak ve soğuk gıdalar, sıcak/baharatlı yiyeceklerden kaçınma
- 2-4 hafta sonra kontrol muayenesi ile yara iyileşmesinin değerlendirilmesi
- Tedavi sonrası 3-6. ayda kontrol polisomnografi ile etkinlik kontrolü
- Kilo, uyku hijyeni ve eşlik eden hastalıkların düzenli takibi
Riskler
- Boğaz ağrısı, yutma güçlüğü ve geçici ses değişikliği
- Cerrahi alanda kanama (özellikle ilk 7-10 gün)
- Yumuşak damak yetmezliğine bağlı geçici hava-sıvı kaçağı
- Nadir durumlarda anestezi reaksiyonları ve solunum komplikasyonları
- Cerrahiye rağmen apnenin tamamen düzelmemesi ve ek tedavi gereksinimi
Sıkça Sorulanlar
Her horlayan hasta ameliyat olmalı mı?
Hayır. Tedavi planı uyku testi sonucuna ve tıkanıklığın yerine göre belirlenir. Birçok hastada kilo verme, uyku pozisyonu düzenlenmesi veya CPAP cihazı yeterli olmaktadır.
CPAP cihazı kullanmak zorunda mıyım?
Orta ve ağır uyku apnesinde CPAP ilk tercih edilen tedavidir; ancak uyum sağlanamayan veya belirgin anatomik tıkanıklığı olan hastalarda cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.
Cerrahi sonrası horlama tamamen geçer mi?
Cerrahi başarı oranı hasta seçimine ve tıkanıklığın seviyesine bağlıdır. Tüm hastalarda tam düzelme garanti edilemez; bazı hastalarda apne hafifler ancak hafif horlama devam edebilir.
Uyku apnesi tedavi edilmezse ne olur?
Tedavisiz uyku apnesi yüksek tansiyon, kalp ritim bozuklukları, inme riski ve gündüz uyku kazaları gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle erken tanı ve düzenli takip önemlidir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Tonsillektomi
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Tonsillektomi (bademcik ameliyatı) — bademciklerin cerrahi olarak çıkarılması.
Septoplasti
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Septoplasti (burun bölmesi düzeltme ameliyatı) — eğri septumun cerrahi olarak düzeltilmesi.
Adenoidektomi
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Adenoidektomi (geniz eti ameliyatı) — büyümüş adenoid dokusunun çıkarılması ile burun solunumu ve orta kulak rahatlığı.
Ses kısıklığı değerlendirmesi
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Ses kısıklığı değerlendirmesi — laringoskopi ile ses tellerinin ayrıntılı incelenmesi.
Laringoskopi
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Laringoskopi — gırtlak ve ses tellerinin endoskopik yöntemle ayrıntılı muayenesi.
Burun tamponajı
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Burun tamponajı — durmayan burun kanamasında (epistaksis) kanama odağına basınç uygulayan acil tedavi.
Nazal polip cerrahisi
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Nazal polip cerrahisi — endoskopik FESS yöntemiyle burun içi poliplerin çıkarılması.
Nazal Aspirasyon
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Nazal aspirasyon — özellikle bebek ve küçük çocuklarda burun salgılarının kontrollü emiş ile temizlenmesi.