Hashimoto, romatoid artrit, lupus, çölyak, multipl skleroz gibi otoimmün hastalıklarda yaşam kalitesini destekleyen anti-inflamatuvar beslenme planı.
Ne için yapılır
- Hashimoto tiroiditi ve diğer otoimmün tiroid hastalıkları
- Romatoid artrit, ankilozan spondilit gibi otoimmün eklem hastalıkları
- Sistemik lupus eritematozus (SLE) ve benzeri konnektif doku hastalıkları
- Çölyak hastalığı ve glüten duyarlılığı (glütensiz beslenmenin tıbbi olarak gerekli olduğu durumlar)
- İnflamatuvar bağırsak hastalıkları (Crohn, ülseratif kolit) — alevlenme/remisyon dönemleri
- Multipl skleroz (MS) gibi nörolojik otoimmün hastalıklarda destekleyici beslenme
Hazırlık
- Tanı, hastalık aktivite durumu ve kullanılan immünsupresif/biyolojik ilaçların listesi
- Güncel laboratuvar (hemogram, CRP, sedimantasyon, vitamin D, B12, demir, ferritin)
- Eşlik eden gıda intoleransı veya alerji öyküsü
- Mevcut beslenme alışkanlıkları ve eliminasyon yapılan gıdalar
İşlem nasıl yapılır
- Diyetisyen tanı ve hastalık aktivitesine göre değerlendirme yapar; hekimle iletişim sağlanır
- Akdeniz tipi anti-inflamatuvar yaklaşım (zeytinyağı, yağlı balık, sebze, baklagil, tam tahıl) temelli plan oluşturulur
- Çölyak hastalığında medikal endikasyonla katı glütensiz diyet planlanır; diğer otoimmün hastalıklarda glütensiz diyetin yararı sınırlı kanıt düzeyindedir
- Mikronutrient eksiklikleri (D vitamini, B12, demir, omega-3) belirlenir ve hekim önerisi ile takviye planlanır
- Bağırsak mikrobiyotasını destekleyen prebiyotik/probiyotik içeren besinler önerilir
- Hasta semptom-besin günlüğü ile takibe alınır, bireysel tetikleyiciler izlenir
İşlem sonrası
- İlk 8-12 haftada 2-4 haftada bir kontrol
- Hastalık alevlenme dönemlerinde plan revize edilir
- İlgili branş hekimi (romatoloji, endokrinoloji, gastroenteroloji, nöroloji) ile koordineli izlem
- Yıllık mikronutrient takibi
Riskler
- Bilimsel kanıtı sınırlı eliminasyon diyetlerinin kişisel uygulaması ile yetersiz beslenme
- Glütensiz diyet medikal endikasyon olmadan uygulandığında lif ve B grubu vitamin eksikliği
- Aşırı kısıtlayıcı yaklaşımlarda kilo kaybı, yorgunluk, sosyal yeme zorluğu
- İmmünsupresif ilaç-besin etkileşimleri (greyfurt, K vitamini içeren yeşillikler vb.)
Sıkça Sorulanlar
Otoimmün hastalığım için glütensiz diyet zorunlu mu?
Çölyak hastalığında zorunludur. Hashimoto ve diğer otoimmün hastalıklarda kanıt sınırlıdır; bireysel deneme ve semptom takibi ile değerlendirilir.
Beslenme hastalığımı tedavi eder mi?
Beslenme tıbbi tedavinin yerini almaz; hastalığın seyrini destekleyebilir, semptomları hafifletebilir ve yaşam kalitesini iyileştirebilir.
Anti-inflamatuvar diyet ne demek?
İşlenmiş gıda, rafine şeker ve trans yağ alımının azaltıldığı; meyve, sebze, balık, zeytinyağı, baklagil ağırlıklı bir beslenme örüntüsüdür.
Takviye almalı mıyım?
Takviye kararı laboratuvar değerleri ve hekim önerisi ile verilir; rastgele takviye kullanımı önerilmez.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Fonksiyonel Tıp ve Bütüncül Sağlık Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Bireyin sağlık durumunu bütüncül değerlendiren, kanıt temelli beslenme danışmanlığı.
Tüm Alerji ve İntoleranslarda Beslenme ve Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Alerji ve İntoleranslarda Beslenme Danışmanlığı — Eliminasyon ve Yeniden Yükleme Protokolleri
Gebelik beslenme danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Gebelik beslenme danışmanlığı — anne ve bebek sağlığı için trimestere özel beslenme planlaması.
Biyoelektrik impedans analizi
Beslenme ve Diyetetik
Biyoelektrik impedans analizi (BİA) — vücut yağ, kas ve su oranlarının ölçümü.
Büyüme Gelişme Çağında Beslenme
Beslenme ve Diyetetik
Bebeklik, çocukluk ve ergenlik dönemlerinde sağlıklı büyümeye yönelik beslenme danışmanlığı.
Polikistik Over Sendromun Beslenme Tedavisi
Beslenme ve Diyetetik
PCOS'da insülin direncini azaltmaya yönelik bireyselleştirilmiş tıbbi beslenme tedavisi.
Kilo Alma / Ağırlık Kazanımı
Beslenme ve Diyetetik
Düşük kilolu bireylerde sağlıklı ve sürdürülebilir ağırlık kazanımı için beslenme planlaması.
Longevity Beslenme Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Kanıt temelli yaklaşımlarla sağlıklı yaşlanmayı destekleyen beslenme danışmanlığı.