Travma veya kronik dejenerasyon sonucu kopan tendonların — Achilles, biseps, parmak fleksör/ekstansör — cerrahi olarak yeniden birleştirildiği işlem.
Ne için yapılır
- Achilles tendon kopması (akut total rüptür) — sporcularda ve aktif erişkinlerde
- Biseps tendon kopması (proksimal veya distal) — fonksiyon kaybı olan olgular
- Parmak fleksör/ekstansör tendon kopmaları — kesi veya travma sonrası
- Tedavi gecikmiş veya konservatif tedaviye yanıt vermeyen tendon yırtıkları
- Rotator manşet kopmaları — tam kat ve fonksiyon kaybına neden olan
- Patellar / kuadriseps tendon rüptürleri (diz ekstansiyon kaybı)
Hazırlık
- Klinik muayene (Thompson testi Achilles için, Hawkins testi biseps için) ve ultrason / MR görüntüleme
- Kan tahlilleri, EKG; kan sulandırıcı ilaçlar hekim onayı ile düzenlenir
- Akut yaralanmada 7-14 gün içinde cerrahi planlanır (tendon kısalması artmadan)
- İşlem öncesi 6-8 saat aç kalma (anestezi türüne göre)
- Cerrahi sonrası kullanılacak alçı / breys ve immobilizasyon süresinin planlanması
İşlem nasıl yapılır
- Bölgesel veya genel anestezi; turnike ile kansız çalışma alanı
- Tendon yapısına göre teknik seçilir: Achilles tendon kopması — açık (Krackow / Bunnell sütür) veya perkütan (cilt kesisi minimum, Achillon gibi sistemler) yöntem; tendon kalitesi, kopuş yeri ve cilt durumuna göre karar verilir
- Biseps kopmasında: proksimal — tenodez (kemiğe sabitleme) veya tenotomi; distal — kemiğe interferans vidası veya kortikal düğme ile bağlama
- Tendon uçları temizlenir; yüksek dirençli sütürlerle (Krackow, Pulvertaft) veya çift sıralı dikiş tekniğiyle uç uca veya kemiğe tutturulur
- Hareket aralığı pasif test edilir, gerilim değerlendirilir
- Yumuşak doku katmanları kapatılır; uygun pozisyonda alçı veya breys uygulanır
İşlem sonrası
- İlk 2-6 hafta immobilizasyon (Achilles için ekin pozisyonunda); kademeli nötrale getirilir
- Erken kontrollü pasif hareket protokolleri (parmak fleksör tendonu için Kleinert / Duran)
- Fizyoterapi: 6-12 hafta arasında aktif hareket, güçlendirme egzersizleri
- Kademeli yük verme — Achilles için 6-8 haftada parsiyel, 12 haftada tam
- Spora dönüş genelde 4-6 ay; tendon kalitesine göre değişir
Riskler
- Yeniden kopma (rerüptür) — Achilles için %2-5 (cerrahi), erken yük vermede artar
- Enfeksiyon, yara iyileşme problemi (özellikle açık Achilles tamirinde)
- Sinir yaralanması — özellikle sural sinir (Achilles), radyal sinir (biseps distal)
- Tendon yapışıklığı, eklem sertliği — fizyoterapi gerekir
- Derin ven trombozu (DVT) — uzun immobilizasyon nedeniyle
Sıkça Sorulanlar
Achilles kopmasında açık ve perkütan cerrahi arasındaki fark nedir?
Açık cerrahi tendon uçlarını doğrudan görerek güçlü dikiş yapma avantajı sağlar; ancak yara iyileşme ve enfeksiyon riski biraz daha yüksektir. Perkütan yöntem daha küçük kesiyle yapılır, kozmetik avantajı vardır; sural sinir hasarı riski mevcuttur. Tercih kopuş yerine, cilt durumuna ve cerrah deneyimine göre yapılır.
Cerrahi yerine alçı ile iyileşebilir miyim?
Bazı Achilles kopmalarında konservatif tedavi (fonksiyonel breys ile erken hareket) cerrahiye yakın sonuçlar verebilir. Ancak yeniden kopma oranı cerrahide daha düşüktür. Karar yaş, aktivite seviyesi ve kopuş tipine göre verilir.
Spora ne zaman dönebilirim?
Hafif yürüyüş 6-8 hafta, koşu 3-4 ay, tam spor genelde 4-6 ayda mümkündür. Bu süre tendonun türüne ve iyileşme hızına göre değişir; hekim ve fizyoterapist eşliğinde kademeli artırılır.
Tendonum tamamen eski gücüne dönecek mi?
Çoğu hasta yaklaşık %85-95 fonksiyon kazanır. Tam simetri her zaman sağlanamaz; özellikle Achilles ve rotator manşette küçük kuvvet farkı kalabilir. Düzenli egzersiz iyileşmeyi destekler.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Karpal tünel cerrahisi
Ortopedi ve Travmatoloji
Karpal tünel cerrahisi — el bileğinde median sinirin sıkışmasına bağlı uyuşma ve ağrıda transvers karpal ligamanın gevşetilmesi.
Tuzak nöropati operasyonu
Ortopedi ve Travmatoloji
Tuzak nöropati operasyonu — periferik sinirlerin sıkıştığı bölgelerde dekompresyon ve sinirin serbestleştirilmesi cerrahisi.
Omuz rotator kaf tamiri
Ortopedi ve Travmatoloji
Omuz rotator kaf tamiri — yırtılan supraspinatus ve diğer kaf tendonlarının artroskopik veya açık yöntemle onarılması.
Çıkık redüksiyonu
Ortopedi ve Travmatoloji
Çıkık redüksiyonu — yerinden çıkan eklemin (omuz, dirsek, parmak) atravmatik yerine oturtulması.
Alçı ve atel uygulaması
Ortopedi ve Travmatoloji
Alçı ve atel uygulaması — kırık, burkulma ve cerrahi sonrası eklem ve kemik tespiti.
Pin Çıkarma
Ortopedi ve Travmatoloji
Pin çıkarma — kırık iyileşmesi tamamlandıktan sonra geçici tespit telinin alınması işlemi.
Latismus Transferi
Ortopedi ve Travmatoloji
Latissimus dorsi transferi — geri dönüşsüz omuz tendon yırtıklarında sırt kasının omuza taşındığı cerrahi.
Küçük Kemik Kırıkları Ameliyatı
Ortopedi ve Travmatoloji
Küçük kemik kırıkları ameliyatı — el, ayak ve bilek gibi bölgelerde yerinden ayrılmış kırıkların cerrahi tespiti.