Romatoid artrit, lupus, Sjögren ve otoimmün tiroid gibi hastalıklarda klinik değerlendirme, otoantikor takibi ve bireyselleştirilmiş tedavi izlemi.
Ne için yapılır
- Birden çok eklemde simetrik şişlik, sabah tutukluğu (romatoid artrit şüphesi)
- Açıklanamayan kronik halsizlik, fotosensitivite, döküntü ve eklem ağrısı (lupus şüphesi)
- Ağız ve göz kuruluğu ile birlikte halsizlik (Sjögren sendromu şüphesi)
- Otoimmün tiroidit (Hashimoto, Graves) takibi gereken hastalar
- ANA, anti-CCP, RF gibi otoantikorların pozitif saptandığı bireylerde değerlendirme
- Vaskülit veya bağ dokusu hastalıkları yönünden risk taşıyan hastalar
- Ailesinde otoimmün hastalık öyküsü olan ve şüpheli belirtisi olan kişiler
Hazırlık
- Mevcut tüm laboratuvar sonuçları ve görüntüleme tetkiklerinin getirilmesi
- Kullanılan ilaçlar, vitamin ve takviyelerin tam listesinin hazırlanması
- Sabah tutukluğu, eklem ağrısı, döküntü ve ateş gibi belirtilerin günlük olarak not edilmesi
- Aile öyküsünün (otoimmün hastalık, tiroid, romatizmal hastalık) sorgulanması
İşlem nasıl yapılır
- Detaylı öykü, eklem muayenesi, deri, mukoza ve lenf bezi değerlendirmesi
- Tam kan sayımı, sedimentasyon, CRP ve organ fonksiyon testleri
- ANA, anti-dsDNA, anti-CCP, RF, ENA paneli, kompleman düzeyleri (C3, C4) gibi otoantikor testleri
- Tiroid otoantikorları (anti-TPO, anti-Tg) ve TSH değerlendirmesi
- Endikasyona göre eklem ultrasonu, MR veya gerekli görüntüleme
- Romatoloji ile multidisipliner değerlendirme, gerekirse hedefli ilaç tedavisi planlanması
İşlem sonrası
- Aktif hastalık döneminde 1-3 ayda bir, stabil dönemde 3-6 ayda bir kontrol
- Hastalık aktivitesi skorları (DAS28, SLEDAI gibi) ile düzenli izlem
- İmmünsupresif veya biyolojik ilaç kullanan hastalarda periyodik kan ve enfeksiyon taraması
- Aşılama planı (grip, pnömokok, hepatit) güncel tutulması
- Eşlik eden hastalıklar (kalp, böbrek, akciğer) yönünden ilgili branşlarla koordineli takip
Riskler
- İmmünsupresif tedavi ile enfeksiyon riskinde artış
- Bazı ilaçların karaciğer, böbrek veya kemik iliği üzerine olası etkileri
- Hastalık alevlenmesinde ek organ tutulumu (böbrek, akciğer, sinir sistemi) gelişebilmesi
- Steroid kullanımına bağlı kilo alımı, kemik erimesi ve kan şekeri yükselmesi
- Bazı otoantikorların asemptomatik bireylerde de pozitif olabilmesi nedeniyle yanlış yorumlama olasılığı
Sıkça Sorulanlar
ANA pozitif olmak hasta olduğum anlamına gelir mi?
Hayır. Düşük titrelerde ANA pozitifliği sağlıklı bireylerde de görülebilir. Tanı için klinik bulgular, eşlik eden otoantikorlar ve diğer testler birlikte değerlendirilir.
Otoimmün hastalıklar kalıtsal mıdır?
Genetik yatkınlık rol oynar ancak çoğu otoimmün hastalık genetik, çevresel ve hormonal etkenlerin birlikte etkisiyle gelişir. Aile öyküsü riski artırır ama kesin geçiş anlamına gelmez.
Gebelik planlayan otoimmün hastalar ne yapmalı?
Gebelik öncesi hastalık aktivitesi düşük olmalı ve ilaçlar gebelikte güvenli seçeneklerle uyumlu hale getirilmelidir. Bu süreç hekim koordinasyonunda planlanır.
Otoimmün hastalık tamamen iyileşir mi?
Çoğu otoimmün hastalık kronik seyirlidir; uygun tedavi ile uzun dönem remisyon ve yaşam kalitesinde belirgin iyileşme sağlanabilir, ancak düzenli takip gerekir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Romatizmal hastalık takibi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Romatizmal hastalık takibi — eklem, bağ doku ve otoimmün hastalıklarda tanı, tedavi ve izlem hizmeti.
Ateşli hastalıklar değerlendirmesi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Ateşli hastalıkların değerlendirilmesi — kısa süreli ve uzamış (FUO) ateş için sistematik tanı süreci.
Tiroid hastalıkları değerlendirmesi
Dahili Poliklinik (Endokrin)
Tiroid bezi fonksiyon ve yapı hastalıklarının laboratuvar ve görüntüleme ile değerlendirilmesi.
Antinükleer antikor
Tıbbi Biyokimya
Antinükleer antikor (ANA) testi — sistemik otoimmün hastalıkların taranmasında temel inceleme.
Romatoid faktör
Tıbbi Biyokimya
Romatoid faktör (RF) ölçümü — romatoid artrit ve diğer iltihabi eklem hastalıklarında değerlendirme.
Diyabet takibi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Diyabet takibi — şeker hastalığında glisemik kontrol, organ koruması ve yaşam tarzı yönetimi.
Check-up
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Check-up — yetişkinlerde sistemik tarama ile risk değerlendirmesi ve erken tanı.
Karaciğer hastalıkları takibi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Karaciğer hastalıkları takibi — viral hepatit, yağlanma ve siroz için kapsamlı izlem ve tedavi yönetimi.