Karaciğer hastalıklarının kesin tanısı, fibrozis derecelendirmesi ve tedavi planı için ultrason eşliğinde küçük bir doku örneğinin alındığı tanısal işlem.
Ne için yapılır
- Açıklanamayan kronik karaciğer enzim yüksekliği
- Kronik viral hepatit (B veya C) — fibrozis evrelemesi
- Otoimmün hepatit, primer biliyer kolanjit gibi otoimmün karaciğer hastalıkları
- Karaciğer yağlanmasında (NAFLD/NASH) fibrozis derecesinin belirlenmesi
- Karaciğerde kitle veya odaksal lezyonun tanısı
- Karaciğer nakli sonrası rejeksiyon değerlendirmesi
- Wilson hastalığı, hemokromatoz gibi metabolik hastalıkların doğrulanması
Hazırlık
- İşlemden 6-8 saat önce yememe-içmeme
- Kan sulandırıcı ilaçlar (aspirin, varfarin, klopidogrel) hekim önerisiyle 5-7 gün önceden kesilir
- Pıhtılaşma testleri (INR, aPTT, trombosit) çalışılır; gerekirse trombosit/taze plazma desteği verilir
- Damar yolu açılır; ağrı kesici ve hafif sedasyon için hazırlık yapılır
- Onam alınır; işlem sonrası refakatçi ile dönüş planlanır
İşlem nasıl yapılır
- Hasta sırtüstü yatırılır, sağ kol başın üstüne alınır
- Ultrason ile uygun giriş yeri belirlenir ve cilt sterilize edilir
- Cilt ve cilt altına lokal anestezi uygulanır
- Hastadan derin nefes verip tutması istenirken ince iğne (tru-cut) ile küçük bir doku örneği alınır
- Genellikle 1-2 örnek; gerekiyorsa farklı bölgelerden de örnekleme yapılır
- Giriş yerine baskılı pansuman uygulanır, hasta sağ yan üzerine yatırılır
İşlem sonrası
- İşlemden sonra 4-6 saat hastane gözleminde kalınır; kanama-tansiyon takibi yapılır
- İlk 24 saat ağır kaldırma, egzersiz ve aspirin gibi kan sulandırıcılardan kaçınılır
- İlk gün hafif sağ omuz/yan ağrısı olabilir; basit ağrı kesicilerle kontrol edilir
- Patoloji sonucu genellikle 7-10 gün içinde çıkar; sonuca göre tedavi planlanır
- Yoğun ağrı, halsizlik veya ateş durumunda hemen hastaneye başvurulmalıdır
Riskler
- Hafif-orta şiddette geçici sağ üst karın veya omuz ağrısı (en sık, %20-30)
- Giriş yerinde küçük kanama veya hematom
- Ciddi kanama (kan transfüzyonu gerektirebilir, <%1)
- Safra kaçağı veya kolanjit (nadir)
- Pnömotoraks, akciğer yaralanması (çok nadir)
- Anestezi/sedasyon reaksiyonu
Sıkça Sorulanlar
İşlem sırasında ağrı duyar mıyım?
Lokal anestezi ile cilt ve cilt altı uyuşturulur, sedasyon eklendiğinde hasta rahattır. İğne girişinde kısa süreli baskı hissi olabilir; sonrasındaki sağ omuz/yan ağrısı genellikle 24 saat içinde geçer.
Aynı gün taburcu olabilir miyim?
Evet. 4-6 saatlik gözlem sonrası komplikasyon yoksa aynı gün eve dönülebilir; ancak ilk 24 saat refakatçi ile birlikte olunmalıdır.
Sonuç ne zaman çıkar?
Patoloji raporu genellikle 7-10 iş günü içinde hazırlanır. Bazı özel boyamalar gerekirse süre 2-3 haftaya uzayabilir.
Biyopsi yerine alternatif var mı?
Karaciğer fibrozisi için Fibroscan veya MR elastografi gibi girişimsel olmayan testler kullanılabilir; ancak otoimmün, metabolik ve odaksal hastalıkların tanısında biyopsi hâlâ altın standarttır.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Karaciğer hastalıkları takibi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Karaciğer hastalıkları takibi — viral hepatit, yağlanma ve siroz için kapsamlı izlem ve tedavi yönetimi.
Hepatit takibi ve tedavisi
Dahili Poliklinik (Gastroenteroloji)
Hepatit takibi ve tedavisi — kronik hepatit B ve C için güncel antiviral tedavi ve karaciğer izlem süreci.
Karaciğer Hastalıkları Eğitimi ve Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Karaciğer Hastalıkları Diyet Danışmanlığı — Yağlı karaciğer, hepatit ve sirozda kişiye özel beslenme.
ERCP
Dahili Poliklinik (Gastroenteroloji)
ERCP — safra yolları ve pankreas kanalı hastalıklarının endoskopik tanı ve tedavisi.
Endoskopik bant ligasyonu
Dahili Poliklinik (Gastroenteroloji)
Endoskopik bant ligasyonu — özofagus varislerinde kanamayı durdurmak ve önlemek için elastik bant uygulaması.
Abdominal parasentez
Dahili Poliklinik (Gastroenteroloji)
Abdominal parasentez — karın boşluğunda biriken sıvının (asit) ince bir kateterle boşaltılması işlemi.
Endoskopik biyopsi
Dahili Poliklinik (Gastroenteroloji)
Endoskopik biyopsi — yemek borusu, mide ve bağırsaklardan tanısal doku örnekleme.
Tiroid ince iğne aspirasyon biyopsisi
Dahili Poliklinik (Endokrin)
Tiroid nodüllerinden ultrason eşliğinde ince iğneyle hücre örneği alınması işlemi (TİİAB).