Cerrahi sırasında alınan doku örneğinin hızla dondurulup ince kesitler halinde boyanarak patolog tarafından mikroskopta değerlendirildiği, ameliyatın gidişatına yön veren intraoperatif tanı yöntemidir.
Ne için yapılır
- Şüpheli kitlede malign-benign ayrımı yapılması (örn. meme, tiroid, akciğer)
- Cerrahi sınırların (rezeksiyon marjlarının) tümör içerip içermediğinin değerlendirilmesi
- Lenf nodu metastazı varlığının ameliyat anında belirlenmesi (sentinel lenf nodu)
- Cerrahi planın değiştirilmesi gereken durumlarda (genişletilmiş rezeksiyon kararı)
- Beklenmedik intraoperatif lezyonların ön tanısı
- Doku tipinin (tümör / normal / inflamatuar) hızlı doğrulanması
Hazırlık
- Ameliyat öncesi cerrah ile patolog arasında frozen ihtiyacının önceden iletişimle planlanması
- Frozen laboratuvarının ameliyathaneye yakın ve donanımlı olması
- Hastaya frozen kararının tedavi seçeneklerini değiştirebileceğinin onam sürecinde anlatılması
- Önceki görüntüleme ve patoloji bulgularının patolog ile paylaşılması
İşlem nasıl yapılır
- Cerrah doku örneğini alır ve hızla patoloji laboratuvarına ulaştırır
- Patolog makroskopik inceleme yapar, en uygun örnekleme noktasını belirler
- Doku özel jel (OCT) içine yerleştirilip kriyostat cihazında -20 ile -30°C arasında dondurulur
- Mikrotom ile 5-10 mikron kalınlığında kesitler alınır ve lama yapıştırılır
- Hızlı H&E veya toluidin mavisi boyaması yapılır (genellikle 5-10 dakikada)
- Patolog mikroskobik değerlendirme yapar, sonucu telefon veya ameliyathane içi sistemle cerraha bildirir
İşlem sonrası
- Frozen sonucuna göre ameliyatın akışı değiştirilebilir (genişletilmiş rezeksiyon, ek lenf nodu disseksiyonu vb.)
- İntraoperatif sonuç ön tanı niteliğindedir; kesin tanı için kalan dokunun rutin parafin işlemi yapılır
- Final patolojik rapor 3-7 iş gününde tamamlanır
- Frozen ile final sonuç arasında uyumsuzluk olduğunda klinik karar tekrar değerlendirilir
- Tüm bulgular hasta dosyasına eklenir, çok disiplinli toplantılarda gözden geçirilebilir
Riskler
- Donma artefaktı nedeniyle bazı tanılarda morfolojik değerlendirme zorluğu
- Yağlı, kıkırdak veya kemik içeren dokularda kesit kalitesi sınırlı olabilir
- Hızlı değerlendirme nedeniyle nadir tanı revizyonları (final raporda farklılık)
- Frozen-final uyumsuzluğu durumunda tedavi planının yeniden değerlendirilmesi gereği
Sıkça Sorulanlar
Frozen biyopsi ne kadar sürer?
Doku ulaşımından mikroskopik değerlendirmeye kadar genellikle 10-20 dakika içinde sonuç ameliyathaneye iletilir.
Frozen sonucu kesin midir?
Frozen ön tanı niteliğindedir. Kesin (final) tanı, geri kalan dokunun standart parafin işlemiyle hazırlanmasının ardından konur.
Her ameliyatta frozen yapılır mı?
Hayır. Frozen yalnızca cerrahi kararın anlık olarak değişebileceği durumlarda planlı olarak istenir.
Frozen ile rutin biyopsi arasındaki fark nedir?
Frozen ameliyat sırasında dakikalar içinde sonuç verir; rutin parafin biyopsisi ise 3-7 iş günü sürer ancak daha yüksek görüntü kalitesi sunar.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
CEA
Tıbbi Biyokimya
CEA — kolorektal ve akciğer kanserlerinde tedavi izlemi için kullanılan tümör belirteci.
İmmünohistokimya
Tıbbi Biyokimya (Patoloji)
İmmünohistokimya (IHC) — antikor tabanlı boyama ile tümör tipi ve hedef belirteçlerin değerlendirilmesi.
CA 15-3
Tıbbi Biyokimya
CA 15-3 — meme kanseri tanı ve takibinde kullanılan tümör belirteci kan testi.
Histopatolojik inceleme
Tıbbi Biyokimya (Patoloji)
Histopatolojik inceleme — doku örneklerinin mikroskobik analizi ile kesin tanı koyma yöntemi.
Sitolojik inceleme
Tıbbi Biyokimya (Patoloji)
Sitolojik inceleme — hücre düzeyinde mikroskobik değerlendirme ile tarama ve tanı yöntemi.
İnce iğne aspirasyon biyopsisi
Tıbbi Biyokimya (Patoloji)
İnce iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) — yüzeyel kitlelerden hücre örneği alarak hızlı tanı.
Tam kan sayımı
Tıbbi Biyokimya
Hemogram (CBC) — kan hücrelerinin sayı ve oranlarını ölçen temel tarama tahlili.
Karaciğer fonksiyon testleri
Tıbbi Biyokimya
ALT, AST, ALP, GGT ve bilirubin ile karaciğer hücre hasarı ve safra yollarını değerlendiren tahliller.