Bireyin sağlık durumuna göre frekans, yoğunluk, süre ve egzersiz tipi temelinde hazırlanan yapılandırılmış egzersiz programı ve düzenli takip süreci.
Ne için yapılır
- Kronik kas-iskelet sistemi ağrıları (bel, boyun, omuz, diz)
- Postür bozuklukları ve hareketsiz yaşam kaynaklı kas zayıflığı
- Diyabet, hipertansiyon, obezite gibi kronik hastalıklarda destekleyici tedavi
- Osteoporoz ve osteopeni (kemik yoğunluğu azalması) yönetimi
- Ameliyat sonrası ya da yaralanma sonrası kondisyon kaybı
- Yaşa bağlı denge ve düşme riski azaltma programları
- Sporcuların performans gelişimi ve sakatlık önleme amacı
Hazırlık
- Hekim muayenesi ve gerekirse kalp, akciğer fonksiyon değerlendirmesi
- Mevcut hastalıklar ve kullanılan ilaçların hekime bildirilmesi
- Rahat spor kıyafeti ve uygun ayakkabı ile gelinmesi
- Egzersiz öncesi 1-2 saat içinde ağır yemek tüketilmemesi
- Önceki yaralanma veya operasyon raporlarının getirilmesi
İşlem nasıl yapılır
- Detaylı tıbbi öykü alınır ve fiziksel muayene yapılır
- Kas gücü, eklem hareket açıklığı, denge ve dayanıklılık testleri uygulanır
- FITT prensibiyle (frekans, yoğunluk, süre, tip) bireysel program hazırlanır
- Hastaya egzersizler doğru teknikle gösterilir ve denenmesi sağlanır
- Hedeflenen yoğunluk için kalp atım hızı veya algılanan zorluk skalası belirlenir
- Yazılı ya da dijital egzersiz reçetesi hastaya verilir
İşlem sonrası
- İlk 2-4 hafta içinde program uyumu ve toleransı değerlendirilir
- Aylık ya da 6-8 haftalık aralıklarla yoğunluk kademeli olarak artırılır
- Ağrı, yorgunluk veya yan etki gelişirse program revize edilir
- Hedef ulaşıldıkça sürdürülebilir bakım programına geçilir
- Gerekirse fizyoterapist eşliğinde gözetimli seanslar planlanır
Riskler
- Aşırı yüklenmeye bağlı kas-iskelet sistemi yaralanması
- Mevcut kalp veya solunum hastalıklarında semptom alevlenmesi
- Yanlış teknik nedeniyle bel veya eklem zorlanması
- Geçici kas ağrısı ve tutukluk (özellikle ilk haftalarda)
- Susuz kalma ya da düşük kan şekerine bağlı baş dönmesi
Sıkça Sorulanlar
Egzersiz reçetesi ne anlama gelir?
Hekim ya da fizyoterapist tarafından kişinin sağlık durumuna göre hangi egzersizi, ne sıklıkta, ne kadar süre ve hangi yoğunlukta yapacağını belirleyen yazılı bir programdır.
Sonuçları ne zaman görmeye başlarım?
Düzenli uygulamayla genellikle 4-8 hafta içinde dayanıklılık ve kas gücünde belirgin değişim, ağrılarda azalma fark edilebilir. Süre kişiden kişiye değişir.
Kronik hastalığım varken egzersiz yapabilir miyim?
Çoğu kronik hastalıkta egzersiz tedavinin önemli bir parçasıdır. Ancak program mutlaka hekim değerlendirmesi sonrası bireysel olarak ayarlanmalıdır.
Programa uymazsam ne olur?
Düzensiz uygulama hedeflenen kazanımların gecikmesine neden olur. Aksaklık olduğunda kendinizi suçlamadan programa kaldığınız yerden devam etmeniz önerilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Yürüme Bandı
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Yürüme bandı (treadmill) tedavisi — kardiyak ve alt ekstremite rehabilitasyonu.
Spinal stabilizasyon egzersizleri
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Spinal stabilizasyon egzersizleri — multifidus ve transversus abdominis odaklı kor güçlendirme.
Egzersiz Bisikleti
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Egzersiz bisikleti tedavisi — diz ROM ve alt ekstremite kondisyonu.
Elektroterapi
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Elektroterapi — TENS ve interferansiyel akım ile kas-iskelet ağrılarında tedavi.
Lazer tedavisi
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Düşük yoğunluklu lazerle (LLLT) ağrı kontrolü ve doku iyileşmesinin desteklenmesi.
Kas-iskelet sistemi rehabilitasyonu
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Kas-iskelet sistemi rehabilitasyonu — kas, eklem ve omurga sorunlarında fonksiyon kazandırma süreci.
Hidroterapi
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Hidroterapi — 32-34°C ısıtılmış havuzda yer çekimsiz egzersiz ve rehabilitasyon programı.
İzokinetik test ve egzersiz
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
İzokinetik test ve egzersiz — sabit hızlı dirençle kas gücü ölçümü ve rehabilitasyon.