Diyetisyen tarafından kişisel sağlık durumu, hedefler ve yaşam tarzı dikkate alınarak hazırlanan beslenme değerlendirmesi ve özel diyet programıdır.
Ne için yapılır
- Fazla kilo, obezite veya kilo verme hedefi
- Yetersiz kilolu olma veya kilo alma hedefi (özellikle kronik hastalık sonrası)
- Tip 2 diyabet, prediyabet veya insülin direnci yönetimi
- Yüksek tansiyon, yüksek kolesterol ve kalp-damar sağlığı
- Yağlı karaciğer, gastrit, reflü gibi sindirim sistemi rahatsızlıkları
- Hamilelik, emzirme dönemi ve çocukluk-ergenlik dönemi beslenme planlaması
- Spor performansı, vejetaryen/vegan beslenme veya gıda alerjisi/intoleransına özel programlar
Hazırlık
- Mevcut sağlık raporları, kan tahlilleri ve kullanılan ilaç/takviyeler getirilebilir
- Son 1 hafta içinde tüketilen yiyecek ve içecekleri içeren bir günlük tutmak değerlendirmeye yardımcı olur
- Bilinen gıda alerjileri, hoşlanmadığınız ve sevdiğiniz besinleri not edin
- Günlük yaşam ritmi, çalışma saatleri, fiziksel aktivite ve uyku düzeni hakkında bilgi hazırlayın
- Önceden uyguladığınız diyetler ve sonuçları paylaşılırsa plan daha gerçekçi yapılır
İşlem nasıl yapılır
- Diyetisyen, sağlık öyküsü, beslenme alışkanlıkları ve hedeflerinizi ayrıntılı dinler
- Boy, kilo, bel-kalça çevresi gibi ölçümler ve gerekirse vücut analizi yapılır
- Mevcut tahlil sonuçları ve eşlik eden hastalıklar değerlendirilir
- Hedefler birlikte belirlenir; gerçekçi kilo, kan şekeri veya tansiyon hedefleri konulur
- Kişiye özel bir öğün planı, alışveriş listesi ve dışarıda yeme ipuçları hazırlanır
- Davranış değişikliği, porsiyon kontrolü ve farkındalıklı beslenme konularında eğitim verilir
İşlem sonrası
- İlk 1-2 ay genellikle 1-2 haftada bir, sonrasında 3-4 haftada bir kontrol önerilir
- Kontrol görüşmelerinde plan, ilerleme ve zorluklara göre güncellenir
- Kan tahlilleri (gerekirse) belirli aralıklarla tekrarlanarak metabolik sağlık izlenir
- Hedef kiloya ulaşıldıktan sonra 'koruma fazı' ile uzun vadeli alışkanlık desteği sağlanır
- Sürdürülebilir egzersiz ve yaşam tarzı önerileri programa entegre edilir
Riskler
- Çok kısıtlayıcı diyetlerde halsizlik, baş dönmesi ve besin eksiklikleri
- Çok hızlı kilo verme ile birlikte safra taşı, saç dökülmesi veya kas kaybı riski
- Bilinen kronik hastalıkta (diyabet, böbrek hastalığı vb.) hekim takibi olmadan ilaç dozu ihtiyaçlarının değişmesi
- Yeme bozukluğu öyküsü olan kişilerde plan, ruh sağlığı uzmanı ile birlikte yürütülmediğinde olumsuz etkiler
- Hamile, emzikli ve özel hastalık gruplarında uygun olmayan diyetlerin sağlık üzerine etkisi
Sıkça Sorulanlar
Diyetisyene ne sıklıkla görünmeliyim?
Programın başında genellikle 1-2 haftada bir görüşme önerilir. İlerleme sağlandıkça aralıklar 3-4 haftaya, sonrasında ayda bir veya birkaç ayda bire kadar uzayabilir.
Çok hızlı kilo veren diyetler güvenli midir?
Aşırı düşük kalorili ve dengesiz diyetler kısa sürede kilo kaybı sağlasa da kas kaybı, vitamin-mineral eksikliği ve geri kilo alma riskini artırır. Sürdürülebilir, kademeli (haftada 0,5-1 kg) yaklaşım daha güvenlidir.
Diyabet veya tansiyon ilacı kullanıyorum, beslenme programı uygun mu?
Bu durumlar için bireysel beslenme planı çok değerlidir. Ancak tedaviniz sürerken ilaç dozları değişebilir; bu nedenle hekim takibi sürdürülür ve diyetisyen ile birlikte uyumlu bir plan oluşturulur.
Sadece diyetle kilo verebilir miyim, mutlaka spor şart mı?
Sadece beslenme düzeniyle kilo verilebilir; ancak düzenli fiziksel aktivite, kas kütlesini koruma, kan şekeri ve kolesterol kontrolü açısından önemli ek fayda sağlar. Egzersiz, kişinin durumuna göre kademeli planlanır.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Obezite diyet programı
Beslenme ve Diyetetik
Obezite diyet programı — bireye özel kalori, makro besin ve davranışsal beslenme planlaması.
Polikistik Over Sendromun Beslenme Tedavisi
Beslenme ve Diyetetik
PCOS'da insülin direncini azaltmaya yönelik bireyselleştirilmiş tıbbi beslenme tedavisi.
Longevity Beslenme Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Kanıt temelli yaklaşımlarla sağlıklı yaşlanmayı destekleyen beslenme danışmanlığı.
Bariatrik Cerrahi Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Bariatrik Cerrahi Diyet Danışmanlığı — obezite ameliyatı öncesi ve sonrası aşamalı beslenme planı.
GLP-1 Reseptör Agonisti Kullanımında Beslenme Eğitimi ve Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
GLP-1 Reseptör Agonisti Kullanımında Beslenme Danışmanlığı — Yan Etki Yönetimi ve Yeterli Beslenme
Biyoelektrik impedans analizi
Beslenme ve Diyetetik
Biyoelektrik impedans analizi (BİA) — vücut yağ, kas ve su oranlarının ölçümü.
Gestasyonel Diyabette Beslenme Eğitimi ve Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Gestasyonel Diyabette Beslenme — gebelik şekerinde hedef glukoz değerlerine ulaşan kişiselleştirilmiş plan.
Kalp-Damar Hastalıkları Eğitimi ve Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Kalp-Damar Hastalıkları Diyet Danışmanlığı — DASH ve Akdeniz beslenme temelli koruyucu plan.