Tüberküloz (Verem)

Mycobacterium tuberculosis bakterisinin neden olduğu ve öncelikle akciğerleri tutan bulaşıcı bir enfeksiyon hastalığıdır.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Son güncelleme: 18 Haziran 2026

Bu içerik Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu tarafından derlenmiş olup, ilgili branş hekimimiz tarafından periyodik olarak gözden geçirilir.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Göğüs Hastalıkları bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Tüberküloz (Verem) Nedir?

Tüberküloz (TB), Mycobacterium tuberculosis bakterisinin solunum yoluyla bulaştığı kronik infeksiyöz bir hastalıktır. Primer olarak akciğerleri tutar (pulmoner TB) ancak lenf bezleri, kemikler, böbrekler ve merkezi sinir sistemi gibi diğer organları da etkileyebilir (ekstra pulmoner TB).

TB küresel bir halk sağlığı sorunudur; dünyada yılda yaklaşık 10 milyon yeni vaka bildirilmektedir. Latent TB (bakteri vücutta uyuyan halde) aktif hastalık haline dönüşebilir; bu risk bağışıklığı baskılanan bireylerde (HIV, diyabet, ilaç tedavisi) yüksektir.

Çoklu ilaç dirençli TB (MDR-TB), tedaviyi güçleştiren önemli bir sorun haline gelmiştir. Tedaviye uyum ve tam 6 aylık kür büyük önem taşır.

Temas eden kişilerin çoğunda bakteri kontrol altına alınır ve latent enfeksiyon gelişir; aktif hastalık yalnızca %5-10 oranında ortaya çıkar. Latent TB'li bireyler hastalığı bulaştırmaz.

Tanı; balgam mikroskopisi, kültür, moleküler testler (PCR) ve akciğer grafisiyle konur.

Belirtiler

İki haftadan uzun süren kronik öksürük

Kan tükürmek (hemoptizi)

Gece terlemesi

Ateş ve titreme

Açıklanamayan kilo kaybı ve iştahsızlık

Yorgunluk ve halsizlik

Boyun lenf bezlerinde şişlik (ekstrapulmoner TB)

Nefes darlığı (ileri olgularda)

Risk Faktörleri

TB'li bireyle yakın temas

HIV enfeksiyonu ve bağışıklığı baskılayan ilaç kullanımı

Diyabet ve malnutrisyon

Sigara kullanımı

Yoğun nüfuslu veya kötü havalandırmalı ortamlarda yaşama

Hapishane, barınak, sığınmacı ortamları

Tüberkülozun endemik olduğu bölgelerden göç

Alkol bağımlılığı

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

İki haftadan uzun süren öksürük ve ateş birlikteliğinde
Balgamda kan görülmesi
HIV pozitif veya bağışıklığı baskılı kişilerde şüpheli belirtilerde
TB temasının ardından latent enfeksiyon taraması için
Aktif TB tedavisinde ilaç yan etkileri geliştiğinde

Tedavi Yöntemleri

4'lü başlangıç tedavisi: izoniazid + rifampisin + pirazinamid + etambutol (2 ay)

2'li idame tedavisi: izoniazid + rifampisin (4 ay)

MDR-TB'de daha uzun ve karmaşık ikinci sıra rejimler

Direkt Gözlem Altında Tedavi (DGAT) ile uyum takibi

Temaslı tarama ve latent TB profilaksisi (izoniazid veya rifampisin)

BCG aşılaması (çocukluk çağında primer koruma)

Bulaşmanın önlenmesi için solunum izolasyonu (özellikle balgam pozitif aktif olgularda)

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Göğüs Hastalıkları bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Göğüs Hastalıkları Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Astım

Göğüs Hastalıkları

Astım hışıltılı solunum, öksürük ve nefes darlığı atakları ile karakterizedir; doğru tedaviyle kontrol altına alınabilir.

KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı)

Göğüs Hastalıkları

KOAH nefes darlığı ve kronik öksürükle seyreden geri dönüşümsüz bir akciğer hastalığıdır; sigarayı bırakmak ilerlemeyi yavaşlatır.

Pnömoni (Zatürre)

Göğüs Hastalıkları

Pnömoni yüksek ateş, öksürük ve nefes darlığıyla seyreder; uygun antibiyotik tedavisiyle büyük çoğunluğu iyileşir.

Plevral Efüzyon

Göğüs Hastalıkları

Plevral efüzyon nefes darlığı ve göğüs ağrısına yol açar; altta yatan nedenin (kalp yetmezliği, kanser, enfeksiyon) tedavisi esastır.

Pnömotoraks

Göğüs Hastalıkları

Pnömotoraks ani göğüs ağrısı ve nefes darlığıyla ortaya çıkar; gerilim pnömotoraksı hayatı tehdit eden tıbbi bir acildir.

Bronşit (Akut ve Kronik)

Göğüs Hastalıkları

Akut bronşit çoğunlukla viral kökenli ve kendiliğinden iyileşirken kronik bronşit sigara ile ilişkili KOAH'ın bileşenidir.

Bronşektazi

Göğüs Hastalıkları

Bronşektazi günlük bol balgam çıkarma ve tekrarlayan akciğer enfeksiyonlarıyla karakterizedir; fizik tedavi ve enfeksiyon kontrolü tedavinin temelini oluşturur.

Akciğer Embolisi

Göğüs Hastalıkları

Akciğer embolisi ani nefes darlığı ve göğüs ağrısıyla kendini gösterir; derhal tanı ve tedavi hayat kurtarıcıdır.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.